Hasanov, Behram20262587-1854https://doi.org/10.17120/omuifd.1865788Beth Singler’ın Religion and Artificial Intelligence: An Introduction (2025) adlı kitabı, din ile yapay zekâ (YZ) arasındaki giderek karmaşıklaşan ilişkiyi kültürel ve dijital antropoloji perspektifinden inceleyen öncü bir çalışmadır. Singler, din ve yapay zekâyı “hareket halindeki iki nesne” olarak ele alır ve bu iki alanın kesişimini “dolanıklıklar” (entanglements) kavramı üzerinden analiz eder. Kitap, teoriyi veriye önceden dayatmayan, dijital etnografi ve gömülü kuram (grounded theory) yaklaşımına dayanan disiplinlerarası bir metodoloji benimser. Yazar, din ile yapay zekâ arasındaki ilişkiyi üç temel kategori altında sınıflandırır: reddetme, benimseme ve uyum sağlama. Hristiyanlık ve İslam’da yapay zekânın apokaliptik ve şeytani imgelerle ilişkilendirilmesi reddetmeye örnek oluştururken; dua uygulamaları, robot vaizler ve ritüel robotlar benimseme biçimlerini temsil eder. Uyum sağlama ise algoritmaların, sosyal medya filtrelerinin ve deepfake teknolojilerinin dini pratikleri ve otoriteyi görünmez biçimde dönüştürmesiyle ortaya çıkar. Kitabın ilerleyen bölümlerinde Singler, transhümanizmi örtük bir din olarak yorumlar; Roko’nun Basiliski gibi anlatıların klasik dini motiflerle benzerliğini gösterir. Ayrıca yapay zekâyı doğrudan kutsal bir varlık olarak konumlandıran yeni dini hareketleri ve posthümanist yaklaşımları inceler. Sonuç olarak eser, yapay zekânın yalnızca teknik değil, aynı zamanda kültürel ve manevi bir fenomen olduğunu ortaya koyan kapsamlı bir başvuru kaynağıdır.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessDin SosyolojisiYapay ZekâDijital DinTranshümanizmPosthümanizmArticle6063764410.17120/omuifd.18657880000-0002-0717-173X1865788