Çatal, ŞafakKara, Mustafa2026-02-282026-02-2820222148-67002630-595Xhttps://doi.org/10.47098/bayburt-ilahiyat.1113076https://hdl.handle.net/20.500.12403/7631Bu makalede Zemahşeri ve Tabatabai'nin Kur'an'da muhkem ve müteşabihle ilgili görüşlerinin mukayesesi yapılmaktadır. Çalışmanın amacı, bu iki müfessirin muhkem ve müteşabihle ilgili görüşlerini kıyaslamaktır. Araştırma, Zemahşeri ve Tabatabai'nin muhkem ve müteşabih hakkındaki görüşleri ile sınırlı tutulmaktadır. Çalışma, nitel bilgi toplama yöntemlerinden yazılı doküman incelemesine dayanmaktadır. Bu kapsamda, literatür taramasından elde edilen veriler, bütüncül bir bakış açısıyla metin analizine tabi tutularak değerlendirilmektedir. Muhkem, "anlaşılmasına yönelik hiçbir şüphe olmayan ve herhangi bir açıklamaya gerek kalmadan kolaylıkla anlaşılan söz" demektir. Müteşabih ise "birden fazla manaya ihtimali olan ve anlamlarını tespit etmek için başka karinelere ihtiyaç duyulan ifade" anlamına gelmektedir. Kur'an'da muhkem ve müteşabih kavramlarına işaret eden üç ayet bulunmaktadır. Bu çerçevede Al-i 'Imran 3/7. ayet, Kur'an ayetlerinin muhkem ve müteşabih olmak üzere ikiye ayrıldığını; Zümer 39/23. ayet, Kur'an'ın müteşabih bir kitap olduğunu; Hud 11/1. ayet ise Kur'an ayetlerinin muhkem kılındığını bildirmektedir. Mu'tezile ekolüne mensup bir alim olan Zemahşeri ve Îran'da Şii kültürü ile yetişmiş bir müfessir olan Tabatabai, tefsirlerinde Kur'an'da muhkem ve müteşabihi konu edinen ayetleri yorumlamışlardır. Bu doğrultuda sözü edilen müfessirlerin görüşlerinde "müteşabih ayetlerin rasih kimselerce muhkem ayetler ışığında te'vil edilebileceği" konusunda benzerlik söz konusu iken, "rasih kimselerin kimler olduğu" noktasında farklılık vardır. Bu bağlamda Zemahşeri'ye göre rasih kimselerden maksat "ilimde derinlik kazanmış kişilerdir." Tabatabai ise rasih kimselerden kastın "ehl-i beyt imamları ile masum imamlar" olduğunu dile getirmektedir. Bu görüş farklılığında, mezhep mensubiyetinin etkili olduğu söylenebilir.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessReligious StudiesDin AraştırmalarıArticle1513514810.47098/bayburt-ilahiyat.1113076