Yazar "Eraslan, Serdar" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 1 / 1
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    Akıllı telefon bağımlılığı, sosyal kaygı ve psikolojik sağlamlık arasındaki
    (Bayburt Üniversitesi, 2025) Eraslan, Serdar; Akyüz, Hayri
    Bu tez çalışmasında, lise öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılığı, sosyal kaygı ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiler incelenmiş ve bu değişkenlerin çeşitli demografik özellikler doğrultusunda nasıl farklılık gösterdiği araştırılmıştır. Araştırma tarama modeli kapsamında yürütülmüş ve örneklemini Bayburt ilinde bulunan 392 lise öğrencisi oluşturmuştur. Veriler, katılımcılara uygulanan Kişisel Bilgi Formu ile birlikte geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış üç ölçek (Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Kaygı Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği) aracılığıyla toplanmıştır. Analiz sürecinde, verilerin normal dağılıma uygunluk gösterdiği tespit edilmiş ve buna uygun olarak parametrik testler (Bağımsız Örneklemler t-Testi, Tek Yönlü ANOVA, Tukey Post Hoc ve Pearson Korelasyon Analizi) kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programında analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak belirlenmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadın katılımcılar erkeklere kıyasla daha yüksek akıllı telefon bağımlılığı ve sosyal kaygı düzeylerine sahiptir. Bununla birlikte, psikolojik sağlamlık düzeyi açısından cinsiyet temelli anlamlı bir fark saptanmamıştır. Katılımcıların yaklaşık üçte biri günde 7 saatten fazla telefon kullandığını belirtmiş; bu durum bağımlılık düzeylerini önemli ölçüde artırmıştır. Ayrıca, sosyal medya uygulamalarını sıklıkla kullanan bireylerin, diğer uygulama kullanıcılarına kıyasla daha yüksek bağımlılık ve kaygı düzeylerine sahip olduğu gözlenmiştir. Yaş değişkeni açısından, 12–14 yaş grubunun hem sosyal kaygı hem de telefon bağımlılığı açısından en yüksek puanlara sahip olduğu; 14–16 yaş grubunun ise psikolojik sağlamlık bakımından en güçlü düzeyi gösterdiği belirlenmiştir. Ailede telefon kullanımına yönelik sınırlamalar bulunan bireylerin, paradoksal olarak daha yüksek bağımlılık ve sosyal kaygı düzeylerine sahip olduğu; bu durumun, kontrolcü ebeveyn tutumlarıyla ilişkili olabileceği değerlendirilmiştir. Gelir düzeyi "zayıf" olan bireylerde sosyal kaygı düzeyinin daha yüksek olduğu; buna karşılık, "iyi" gelir düzeyine sahip bireylerin bağımlılık puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yakın arkadaş sahibi olmayan katılımcılar hem sosyal kaygı hem de bağımlılık düzeylerinde daha yüksek puanlar alırken, psikolojik sağlamlık düzeyleri açısından anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Takım sporları yapan bireylerde, bireysel sporculara kıyasla daha yüksek bağımlılık ve psikolojik sağlamlık düzeyleri kaydedilmiştir. Telefon sahipliği süresi arttıkça sosyal kaygı puanlarında da artış gözlenmiş; ancak bağımlılık ve sağlamlık düzeyleriyle anlamlı bir ilişki kurulmamıştır. Son olarak, Pearson korelasyon analizinde, akıllı telefon bağımlılığı ile sosyal kaygı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Buna karşılık, psikolojik sağlamlık değişkeni ile hem bağımlılık hem de kaygı arasında anlamlı bir korelasyon saptanmamıştır. Bu sonuçlar, sosyal kaygının dijital bağımlılığı artıran bir unsur olabileceğini; ancak psikolojik dayanıklılığın bu ilişkiyi doğrudan etkilemediğini ortaya koymaktadır. Araştırma bulguları, genç bireylerde dijital bağımlılık davranışlarının sosyal kaygı ile yakından ilişkili olduğunu ve psikolojik sağlamlığın daha çok bireysel ve çevresel faktörlerle şekillendiğini göstermektedir. Elde edilen veriler ışığında, sosyal beceri geliştirme, dijital okuryazarlık ve spor temelli psikososyal müdahale programlarının erken yaşta uygulanması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Akıllı telefon bağımlılığı, sosyal kaygı, psikolojik sağlamlık.