Hadis İlmi Penceresinden Kıraat İmamlarına Dair Bir Değerlendirme
Küçük Resim Yok
Tarih
2021
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
The purpose of this research is to explain the difference between the science of ?adith and the science of qira?at about the al-jar? wa-l-ta'dil of the narrators. While determining whether the narrator is reliable (ta'dil) two orders, 'adala and zabt, are taken as basis. These two basis differ from the science of qira?at as a criterion for zabt from the science of ?adith. In this study, the conditions required for the realization of the zabt according to the mu?addiths were examined, and the conditions that imams regard as the qira?at and the conditions of the accepted qira?at were revealed. The words of the scholars of ahl-i jar? about the imams of qira?at and their narrators were mentioned and then their status was evaluated in terms of ?adith science with mentioning the thoughts of ahl-i jar? wa-l-ta'dil about them. In addition, the reason why the hadith narrations are weak is also revealed. The difference between the ?adith and the science of recitation in terms of evaluating the narrators has caused some confusion. For example, Imam '??im and Imam ?af?, who are regarded as imams in the science of qira?at were both criticized as narrators in the science of ?adith. The research talked about Imam '??im and Imam ?af? in ?adith and mentioned the thoughts of ahl-i jar? wa-l-ta'dil' about them, In this direction, if the hadith critics state that the narrator (kari has narration) is weak in terms of justice, this situation is equally valid for ?adith and recitation, but if only memorizing was criticized then it will be acted according to this rule: Every science acts according to its own method regarding around zabt. The terms of zabt of each science are unique. In other words, a scholar does not have to satisfy the requirements of every science. kari cares about qira?at, narrator cares about ?adith. Hence Imam ?af? was proved reliable in qira?at and weak in ?adith. The research also concluded that the reality of the imams of recitation in terms of hadith: they are generally between ?aduq and ?ika, and some of them are less than that; Because the care they showed in qira?at and the harmony with their shaykhs were not the same care and attention in the field of ?adith. For instance, Imam '??im and Imam ?af? relegated from reliability status, and their weakness was because of memorizing not Justice. The research also concluded that a scientist's failure in other majors doesn't mean his thoughts are rejected in his own major, because every specialty has its own experts. So, there's no relation between a scientist's weakness in a major and strength in another. ?adith scholars also mentioned the weaknesses of fuqaha?, qa?is, and righteous people in hifz.However, this is an evaluation made within the framework of the science of ?adith, not as a criticism of their justice or religion. When looking at readers' status, books which are concerned about mentioning their status should be reviewed. When looking at narrators' status on the other hand, we should review books devoted to the men of ?adith. The research also concluded ahl-i ?adith past and present care about al-jar? wa-l-ta'dil science as they have followed narrators' status in detail and talked about those who agree with discrediting and weakening them as well. And that mentioning the status of narrators and highlighting their weak and strong spots are considered as a very honest, accurate and fair method in judging them. Which leads to trust their sayings and reassurance of their judgments.
Bu araştırmanın amacı hadis ilmi ve kıraat ilmi arasında ravilerin cerh ve ta'dili hakkındaki ihtilafı açıklamaktır. Ravinin güvenilir olup olmadığı tespit edilirken (ta'dil), adalet ve zabt olmak üzere iki rükün esas alınmaktadır. Bu iki rükündan zabt konusunda ölçüt olarak kıraat ilmi, hadis ilminden farklılık göstermektedir. Bu çalışmada muhaddislere göre zabtın tahakkuku için gerekli olan şartlar incelenmiş ayrıca kıraat imamlarının kıraatte hüccet olarak itibar ettiği şartlar ve makbul kıraatlerin şartları ortaya konmuştur. Cerh ehlinden münekkitlerin kıraat imamlarına ve ravilerine dair sözleri zikredilmiş ve ardından hadis ilmi açısından durumları değerlendirilmiştir. Ayrıca hadis rivayetlerinin neden zayıf olduklarının sebebi de ortaya konmuştur. Hadis ve kıraat ilmi arasında ravileri değerlendirme bakımından farklılık olması bir takım karışıklığa sebep olmuştur. Mesela kıraat ilminde imam olarak kabul edilen İmam Asım b. Ebi'n-Necud ve İmam Hafs b. Süleyman hadis ilminde tenkide uğrayan birer ravi olmuştur. Bu çalışmada söz konusu iki İmam Asım ve Hafs'ın hadisteki durumlarından, cerh ve ta'dil ehlinin bu iki imam hakkındaki değerlendirmelerinden bahsedildi. Bu doğrultuda hadis münekkidleri ravinin (rivayette bulunan kari) adalet bakımından zayıf olduğunu belirtirse bu durum hadis ve kıraat için aynı ölçüde geçerlidir. Eğer zabt yönünden zayıf olduğu belirtilirse o zaman şu kurala göre amel edilir: Her ilim zabt konusunda kendi usulüne göre hareket etmektedir. Her ilmin zabt şartları kendine hasstır. Yani bir ilim ehli, her ilmin zabt şartlarını taşımak zorunda değildir. Kari dikkatini kıraate, hadisçi ise hadise verir. Dolayısıyla İmam Hafs kıraatte sika iken hadis ilminde zabtından dolayı zayıf olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca bu çalışmada kıraat imamlarının hadis açısından durumları hakkında genel olarak şu sonuca ulaşılmıştır: Bazıları daha alt seviyede olmakla birlikte genelde saduk ve sika arasındadırlar. Çünkü kıraatte gösterdikleri itina ve şeyhlerine uyum hadis alanında aynı özen ve ihtimam içerisinde olmamışlardır. Hadiste kurralardan İmam Asım gibi sika seviyesinden daha alt seviyede kalan ve İmam Hafs gibi zayıf seviyesinde olan imamların zayıflığı tevsik'in şartlarından biri olan adalet dolayısıyla değildir. Daha ziyade hadiste itibar edilen zabt şartları bakımından bir zayıflıktır. Çalışmada ulaşılan bir diğer sonuç ise alimlerin meşhur oldukları alan dışındaki eksiklikleri kendi alanlarında da eksik oldukları anlamına gelmemektedir. Çünkü aslında her alan kendi özel çerçevesinde yetişen ehil alimlere sahiptir. Bir kişi sadece bir ilim dalı ile ilgilenip kendi alanına yoğunlaşarak bu alanda derinleşebilir. Bununla birlikte diğer ilim dallarında eksik kalması mümkündür. Ancak bu eksiklik kendi alanındaki dehasına etki etmeyecek bir eksikliktir. Hadis alimleri fakihler, kadılar ve salihlerin de hıfz konusundaki zayıflıklarından bahsetmiştir. Ancak bu durum onların adalet durumlarına ya da dinlerine yönelik bir eleştiri olarak değil hadis ilmi çerçevesinde yapılan bir değerlendirmedir. Kurraların durumları değerlendirilirken kurraların ahvalini beyan eden kitaplara müracaat etmek gerekir. Buna karşılık ravilerin ahvali değerlendirilirken rivayetlerde ismi geçen şahısları hadis ilmi çerçevesinde ele alan rical kitaplarına müracaat etmek gerekmektedir. Hadis alimleri, ravilerin hallerini en ince ayrıntısına kadar takip etmiş, cerh ve ta'dil işleminden sonra taz'if edilenleri ve sika olarak görülenleri iki ayrı grup halinde sınıflandırmıştır. Hadis alimleri ravilerin hallerini açıklarken, zayıf noktalarını kuvvetli noktalarından ayırırken çok titiz ve dürüst hareket etmişlerdir. Bir kişi hakkında cerh veya ta'dil yönünde hüküm verirken insaflı davranmaya özellikle özen göstermişlerdir. Bu durum da onların sözlerini ve hükümlerini daha güvenilir kılmakta ve bizlere doyurucu bilgiler sunmaktadır.
Bu araştırmanın amacı hadis ilmi ve kıraat ilmi arasında ravilerin cerh ve ta'dili hakkındaki ihtilafı açıklamaktır. Ravinin güvenilir olup olmadığı tespit edilirken (ta'dil), adalet ve zabt olmak üzere iki rükün esas alınmaktadır. Bu iki rükündan zabt konusunda ölçüt olarak kıraat ilmi, hadis ilminden farklılık göstermektedir. Bu çalışmada muhaddislere göre zabtın tahakkuku için gerekli olan şartlar incelenmiş ayrıca kıraat imamlarının kıraatte hüccet olarak itibar ettiği şartlar ve makbul kıraatlerin şartları ortaya konmuştur. Cerh ehlinden münekkitlerin kıraat imamlarına ve ravilerine dair sözleri zikredilmiş ve ardından hadis ilmi açısından durumları değerlendirilmiştir. Ayrıca hadis rivayetlerinin neden zayıf olduklarının sebebi de ortaya konmuştur. Hadis ve kıraat ilmi arasında ravileri değerlendirme bakımından farklılık olması bir takım karışıklığa sebep olmuştur. Mesela kıraat ilminde imam olarak kabul edilen İmam Asım b. Ebi'n-Necud ve İmam Hafs b. Süleyman hadis ilminde tenkide uğrayan birer ravi olmuştur. Bu çalışmada söz konusu iki İmam Asım ve Hafs'ın hadisteki durumlarından, cerh ve ta'dil ehlinin bu iki imam hakkındaki değerlendirmelerinden bahsedildi. Bu doğrultuda hadis münekkidleri ravinin (rivayette bulunan kari) adalet bakımından zayıf olduğunu belirtirse bu durum hadis ve kıraat için aynı ölçüde geçerlidir. Eğer zabt yönünden zayıf olduğu belirtilirse o zaman şu kurala göre amel edilir: Her ilim zabt konusunda kendi usulüne göre hareket etmektedir. Her ilmin zabt şartları kendine hasstır. Yani bir ilim ehli, her ilmin zabt şartlarını taşımak zorunda değildir. Kari dikkatini kıraate, hadisçi ise hadise verir. Dolayısıyla İmam Hafs kıraatte sika iken hadis ilminde zabtından dolayı zayıf olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca bu çalışmada kıraat imamlarının hadis açısından durumları hakkında genel olarak şu sonuca ulaşılmıştır: Bazıları daha alt seviyede olmakla birlikte genelde saduk ve sika arasındadırlar. Çünkü kıraatte gösterdikleri itina ve şeyhlerine uyum hadis alanında aynı özen ve ihtimam içerisinde olmamışlardır. Hadiste kurralardan İmam Asım gibi sika seviyesinden daha alt seviyede kalan ve İmam Hafs gibi zayıf seviyesinde olan imamların zayıflığı tevsik'in şartlarından biri olan adalet dolayısıyla değildir. Daha ziyade hadiste itibar edilen zabt şartları bakımından bir zayıflıktır. Çalışmada ulaşılan bir diğer sonuç ise alimlerin meşhur oldukları alan dışındaki eksiklikleri kendi alanlarında da eksik oldukları anlamına gelmemektedir. Çünkü aslında her alan kendi özel çerçevesinde yetişen ehil alimlere sahiptir. Bir kişi sadece bir ilim dalı ile ilgilenip kendi alanına yoğunlaşarak bu alanda derinleşebilir. Bununla birlikte diğer ilim dallarında eksik kalması mümkündür. Ancak bu eksiklik kendi alanındaki dehasına etki etmeyecek bir eksikliktir. Hadis alimleri fakihler, kadılar ve salihlerin de hıfz konusundaki zayıflıklarından bahsetmiştir. Ancak bu durum onların adalet durumlarına ya da dinlerine yönelik bir eleştiri olarak değil hadis ilmi çerçevesinde yapılan bir değerlendirmedir. Kurraların durumları değerlendirilirken kurraların ahvalini beyan eden kitaplara müracaat etmek gerekir. Buna karşılık ravilerin ahvali değerlendirilirken rivayetlerde ismi geçen şahısları hadis ilmi çerçevesinde ele alan rical kitaplarına müracaat etmek gerekmektedir. Hadis alimleri, ravilerin hallerini en ince ayrıntısına kadar takip etmiş, cerh ve ta'dil işleminden sonra taz'if edilenleri ve sika olarak görülenleri iki ayrı grup halinde sınıflandırmıştır. Hadis alimleri ravilerin hallerini açıklarken, zayıf noktalarını kuvvetli noktalarından ayırırken çok titiz ve dürüst hareket etmişlerdir. Bir kişi hakkında cerh veya ta'dil yönünde hüküm verirken insaflı davranmaya özellikle özen göstermişlerdir. Bu durum da onların sözlerini ve hükümlerini daha güvenilir kılmakta ve bizlere doyurucu bilgiler sunmaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Religious Studies, Din Araştırmaları
Kaynak
Tokat İlmiyat Dergisi
Tokat İlmiyat Dergisi
Tokat İlmiyat Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
9
Sayı
1
