Dijital Çağda Doküman Analizi Yöntemi
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Ali Fuat ARICI
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, nitel araştırmalarda yaygın biçimde kullanılan doküman analizi yöntemini günümüz koşulları çerçevesinde yeniden ele almayı amaçlamaktadır. Türkiye'de doküman analizi yöntemini konu edinen makale düzeyindeki araştırmaların sınırlı sayıda olması ve dijital teknolojilerle birlikte belge kavramının kapsamının genişlemesi, bu araştırmanın hazırlanmasına zemin oluşturmuştur. Çalışmada öncelikle doküman ve doküman analizi kavramları yeniden tartışılmakta; ardından yöntemin dokuz aşamalı bir çerçevesi ortaya konmaktadır. Bu aşamalar sırasıyla araştırma sorusunun belirlenmesi, belge derleme ve örnekleme, belgelerin eleştirel değerlendirilmesi, ön okuma ve sınıflama, kodlama, tema ve kategori geliştirme, yorum ve anlam üretme, geçerlik ve güvenirlik stratejileri ile raporlamadan oluşmaktadır. Araştırmada ayrıca betimsel, in vivo ve değerlendirici kodlama türleri somut örneklerle açıklanmakta; yöntemin eğitim, hukuk, sağlık, tarih, siyaset, sosyoloji, işletme, sosyal hizmet ile dijital ortam ve büyük veri alanlarındaki kullanımları incelenmektedir. Son olarak yapay zekâ araçlarının doküman analizine katkısı; doğal dil işleme, metin sınıflandırma, konu modelleme, duygu analizi ve büyük dil modelleri ekseninde değerlendirilmekte ve yapay zekâ destekli yaklaşımların geleneksel yöntemi ikame edemeyeceği, aksine araştırmacının yorumlayıcı kapasitesini genişleten tamamlayıcı bir katman oluşturması gerekeceği yorumu yapılmaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Doküman Analizi, Nitel Araştırma Yöntemi, Yapay Zekâ, Kodlama, Geçerlik ve Güvenirlik
Kaynak
Türkiye Eğitim Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
11
Sayı
1
