TÜKETİCİLERİN LÜKS MARKA TUTUMLARINDA ATIF TEORİSİ VE SEMBOLİK STATÜNÜN ROLÜ: TÜRKİYE VE SUUDİ ARABİSTAN'DAKİ TÜKETİCİLER ARASINDA BİR KARŞILAŞTIRMA

dc.contributor.authorKara, Adnan
dc.contributor.authorHamoudy, Ghali
dc.date.issued2026
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractPrestijli markalar, sembolik ve duygusal bir rezonans oluşturarak tüketici tercihlerini önemli ölçüde şekillendirmektedir. Tüketiciler, bu markaların tüketimini genellikle hedonik (hazcı) ihtiyaçları tatmin etmenin bir aracı olarak algılamaktadır. Atfetme Teorisi, bireylerin markaları değerlendirmek için belirli özellikleri ve bilişsel şemaları kullandığını ileri sürerken; bu çalışma, söz konusu tutumların Türkiye ve Suudi Arabistan bağlamında sembolik statü ve atıf çerçevesinde nasıl inşa edildiğini incelemektedir. Lüks tüketiminin psikolojik ve sosyal belirleyicilerine odaklanan araştırma, özellikle moda endüstrisini ele almaktadır. Anket çalışması, marka statüsüne veya kişisel benlik uyumuna (self-congruity) öncelik veren bireyleri hedeflemiştir. 293 katılımcıdan (144 Suudi Arabistan, 125 Türkiye ve 24 diğer bölgeler) elde edilen verilerin analizine dayanarak; bulgular, marka prestijinin sembolik statü üzerinde doğrudan pozitif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Dikkat çekici bir şekilde, atfetme teorisi'nin bu dinamik içerisinde aracı (mediator) bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın özgün değeri, ilgili alanda Türkiye ve Suudi Arabistan arasında yürütülen ilk karşılaştırmalı araştırma olmasından kaynaklanan öncü niteliğinde yatmaktadır. Ayrıca çalışma, Atfetme Teorisi'ni moda endüstrisindeki markalarla ilişkili olarak özgün bir şekilde aracı değişken olarak kullanarak mevcut literatüre katkı sağlamaktadır. Sonuçlar, prestij ve sembolik statü arasındaki korelasyonun sosyal etkileşimlerde, profesyonel yaşamda ve genel tüketici davranışlarında kendini gösterdiğini savunmaktadır. Lüks markalar, tüketicilere kendilerini ifade etme ve sosyal hiyerarşide daha üst bir konuma ulaşma noktasında gerekli prestij ve statüyü sağladığı için tercih edilmeye devam etmektedir. Dahası çalışma, tüketici değerlendirmesinde bir ayrıma dikkat çekmektedir: Faydacı (utilitarian) ürünlerde marka çağrışımlarına öncelik verilirken, hedonik ürünlerde duygusal ve estetik değerler temel belirleyici olmaktadır. Gelecekteki araştırmalar, bulguların genellenebilirliğini artırmak için farklı kültürel ve sosyo-ekonomik demografik grupları kapsamalıdır.
dc.identifier.dergipark1798134
dc.identifier.doi10.5281/zenodo.19646395
dc.identifier.endpage117
dc.identifier.issn3108-3994
dc.identifier.issue1
dc.identifier.orcid0000-0002-9045-0392
dc.identifier.orcid0009-0000-0604-1442
dc.identifier.startpage99
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.5281/zenodo.19646395
dc.identifier.volume6
dc.language.isoen
dc.publisherSinop Üniversitesi
dc.relation.ispartofSiyaset, Ekonomi ve İşletme Bilimleri Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260820
dc.subjectLüks Marka
dc.subjectAtıf Teorisi
dc.subjectSembolik Statü
dc.subjectGösterişli Tüketim.
dc.titleTÜKETİCİLERİN LÜKS MARKA TUTUMLARINDA ATIF TEORİSİ VE SEMBOLİK STATÜNÜN ROLÜ: TÜRKİYE VE SUUDİ ARABİSTAN'DAKİ TÜKETİCİLER ARASINDA BİR KARŞILAŞTIRMA
dc.title.alternativeThe Role of Attribution Theory and Symbolic Status On Consumers' Luxury Brand Attitudes: A Comparison Between Consumers In Türkiye And Saudi Arabia
dc.typeConference Objecten_US
dc.typeArticle

Dosyalar