İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının problem kurma becerilerinin incelenmesi: Uzayda vektörler örneği

dc.contributor.advisorAydın, Tuba Ağırman
dc.contributor.advisorÖztürk, Mesut
dc.contributor.authorArtun, Ayda Nur
dc.date.accessioned2026-02-28T10:55:21Z
dc.date.available2026-02-28T10:55:21Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractProblem çözme matematik eğitiminde sıklıkla araştırılmasına karşın problem kurma üzerine araştırmalar henüz sınırlı sayıdadır. Matematiksel düşünmenin temel bir etkinliği olan matematiksel problem kurma, son yıllarda matematik eğitimi araştırmacılarının daha fazla dikkatini çekmektedir. Yapılan araştırmalar da problem kurma süreçlerinin incelenmesi gerektiğine vurgu yapmaktadır. Bu çalışma ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının uzayda vektörler konusundaki problem kurma süreçlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin kuzeydoğusundaki bir üniversitenin İlköğretim Matematik Öğretmenliği Programında öğrenim gören altı öğretmen adayı oluşturmuştur. Çalışmanın veri toplama araçları olarak günlük yaşam nesne görsellerinden oluşan problem kurma durumu içeren üç farklı etkinlik kartı ve sesli düşünme protokolü uygulanmıştır. Etkinlikler süre sınırı koyulmaksızın her bir öğretmen adayı ile tek tek gerçekleştirilmiştir. Çalışmadan elde edilen verilere betimsel analiz yapılmıştır. Öğretmen adaylarının kurdukları problemlere dayalı görüşleri alınarak uygun içeriklerle birlikte aktarılmıştır. Etkinlik kartı ve sesli düşünme protokolünden elde edilen bulgular, bazı öğretmen adaylarının matematiksel işleme yönelik bağlam oluşturmada güçlük yaşadıklarını göstermiştir. Çalışmada ulaşılan en önemli sonuçlardan biri, öğrencilerin vektör problemi kurarken problemi benzerlik problemi olarak düşündüğü ve benzerlik problemine uygun problem kurduğunun belirlenmesidir. Ayrıca bazı öğretmen adaylarının kurdukları problemin dil ve anlatım açısından yetersiz olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma belirli sınırlılıklar altında yürütülmüştür. Bu sınırlılıkların ilki çalışmanın nitel araştırma deseninde yürütülmüş olması nedeniyle sadece analitik genellemelere fırsat sağlamasıdır. Gelecek araştırmacılar karma yöntem kullanarak uzayda vektörler konusundaki problem kurma sürecini inceleyerek genellemelerde bulunabilirler.
dc.description.abstractAlthough problem posing is frequently researched in mathematics education, research on problem posing still needs to be conducted. Mathematical problem-posing, a fundamental activity of mathematical thinking, has attracted more attention from mathematics education researchers in recent years. Many researchers also emphasize the need to examine problem-posing processes. This study examined elementary mathematics teacher candidates' problem-posing processes on vectors in space. The case study model, one of the qualitative research designs, was used in the study. The participants comprised six teacher candidates studying in a university's Elementary Mathematics Teaching Program in the northeastern part of Türkiye. We collected data on three activity cards and a think-aloud protocol. The activity cards were carried out individually with each teacher candidate without any time limit. We used the descriptive analysis method to analyze the data. The opinions of teacher candidates based on the problems they posed were taken and conveyed with appropriate content. The activity cards and think-aloud protocol findings showed that some teacher candidates had difficulty creating a context for mathematical operations. The most important result of the study was that when posing a vector problem, students thought of the problem as a similarity problem and posed a problem suitable for the similarity problem. In addition, findings pointed out that the problem posed by some teacher candidates needed to be revised in terms of language and expression. This study was conducted under certain limitations. The first of these limitations is that since the study was conducted with a qualitative research design, it only provides an opportunity for analytical generalizations. Future researchers can make generalizations by examining the problem-posing process on vectors in space using mixed methods.
dc.identifier.endpage72
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=P3dtmmHrq-mzEcmCLi1CqbsSuqU5p4KEICmkqhfSGhJPvAJxyJiECJflL5Gq8Vu1
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/4994
dc.identifier.yoktezid928344
dc.language.isotr
dc.publisherBayburt Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260218
dc.subjectEğitim ve Öğretim
dc.subjectEducation and Training
dc.titleİlköğretim matematik öğretmeni adaylarının problem kurma becerilerinin incelenmesi: Uzayda vektörler örneği
dc.title.alternativeExamination of problem posing skills of elementary mathematics teacher candidates: The example of vectors in
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar