Tasavvuf kültüründe çiçek ve koku sembolizmi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorÖzkan, Ahmet
dc.contributor.authorKırmızıoğlu, Müşerref
dc.date.accessioned2026-09-01T15:54:45Z
dc.date.available2026-09-01T15:54:45Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı
dc.description.abstractTasavvuf, insanın içsel dönüşümünü ve Hak ile olan bağını sembollerle derinleştiren bir düşünce ve hayat biçimidir. Bu semboller arasında çiçek ve koku, hem zâhirî hem de bâtınî anlam katmanları taşıyan önemli metaforlar olarak karşımıza çıkar. Gül, sümbül, menekşe gibi çiçekler; aşk, sabır, sükûn, nebevî sevgi gibi manevî hâllerin temsilcisi olarak tasavvufî metinlerde ve halk irfanında özel bir yere sahiptir. Aynı şekilde misk, amber ve öd ağacı gibi kokularda, ruhanî sezgilerin, iç huzurun ve nebevî izlerin taşıyıcısı olarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada çiçeklerin ve kokuların, suf'îlerin eserlerinde ve tarikat erkânında nasıl sembolik bir dile dönüştüğü; Kur'ân ve hadislerdeki göndermelerle, Mevlânâ ve Yunus Emre gibi mutasavvıfların görüşleriyle birlikte incelenmiştir. Ayrıca Osmanlı döneminden günümüze ulaşan arşiv belgeleri ve tarikat kültürü içerisinde yer alan uygulamalar (örneğin tekkelerde buhur yakılması, gül suyu serpilmesi gibi) ışığında, güzel kokunun ritüel değerine odaklanılmıştır. Bu bağlamda koku ve çiçeklerin sadece estetik birer unsur değil, aynı zamanda kalp terbiyesine ve ruhî disipline hizmet eden semboller olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
dc.description.abstractSufism constitutes a mode of thought and a way of life that deepens an individual's inner transformation and connection with the Divine through the use of symbolic language. Among these symbols, flowers and fragrances stand out as significant metaphors that embody both exoteric (??hir) and esoteric (b??in) layers of meaning. Flowers such as the rose, hyacinth, and violet occupy a distinguished place in Sufi texts and folk wisdom, representing spiritual states including love, patience, tranquility, and prophetic affection. Similarly, fragrances such as musk, amber, and aloeswood (oud) have been regarded as vehicles of spiritual intuition, inner serenity, and prophetic traces. This study investigates the ways in which flowers and fragrances are transformed into a symbolic discourse within Sufi writings and the ritual practices of Sufi orders. It examines Qur'anic and prophetic allusions alongside the perspectives of renowned mystics such as R?m? and Yunus Emre. Moreover, archival materials from the Ottoman period and ritual practices embedded in the culture of Sufi lodges such as the burning of incense and the sprinkling of rosewater are analyzed to elucidate the ritual significance attributed to pleasant scents. In this context, the study concludes that flowers and fragrances function not merely as aesthetic elements but as symbolic instruments that contribute to spiritual discipline and the cultivation of the heart.
dc.identifier.citationKIRMIZIOĞLU, M. (2025). Tasavvuf kültüründe çiçek ve koku sembolizmi (Tez No. 993511) [Yüksek lisans tezi, BAYBURT ÜNİVERSİTESİ]
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4h3fZzL3EXc0ttacwIaBUnZ-fiaK0GXhnfL6C6FESx3vP
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/8612
dc.identifier.yoktezid993511
dc.institutionauthorKırmızıoğlu, Müşerref
dc.language.isotr
dc.publisherBayburt Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260820
dc.subjectDin
dc.titleTasavvuf kültüründe çiçek ve koku sembolizmi
dc.title.alternativeSymbolism of flowers and fragrance in Sufi culture
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu