Ortaokul Öğrencilerinin Konuşma Özyeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi

dc.contributor.authorKana, Fatih
dc.contributor.authorMaden, Aslı
dc.contributor.authorKiler, Baran
dc.contributor.authorKöroğlu, Arda
dc.date.issued2026
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractBu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin konuşma özyeterlik düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin çeşitli değişkenler açısından anlamlı fark oluşturup oluşturmadığını incelemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini Türkiye’nin batısındaki bir ilde öğrenim gören 546 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ortaokul Öğrencileri için Konuşma Özyeterlik Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 27 programı aracılığıyla analiz edilmiş; bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Welch testi ve uygun post hoc analizlerden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçları, konuşma özyeterliğinin bazı değişkenlere göre anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Cinsiyet değişkeninde yalnızca etkilenme alt boyutunda kız öğrenciler lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Yaş ve sınıf düzeyi arttıkça özellikle duyuşsal, içerik ve dil-ötesi boyutlarda konuşma özyeterliği puanlarının azaldığı görülmüştür. Günlük dijital oyun, sosyal medya ve internet kullanım sürelerinin artmasının konuşma özyeterliğinin çeşitli boyutlarında düşüşe yol açtığı belirlenmiştir. Buna karşılık haftalık kitap okuma süresi arttıkça öğrencilerin konuşma özyeterliği puanlarının anlamlı biçimde yükseldiği saptanmıştır. Aylık okunan kitap sayısının yalnızca duyuşsal boyutta anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Anne eğitim durumunun dil-ötesi boyutta, baba eğitim durumunun ise içerik boyutunda anlamlı farklılık yarattığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, öğrencilerin konuşma özyeterliklerinin yalnızca bireysel özelliklerden değil, aynı zamanda dijital medya kullanımı, okuma alışkanlıkları ve aile özellikleri gibi çevresel etkenlerden de etkilendiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarının konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik eğitim uygulamalarına, program geliştirme çalışmalarına ve gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
dc.description.sponsorshipBu çalışma, Prof. Dr. Fatih Kana yürütücülüğünde gerçekleştirilen ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen “Ortaokul Öğrencilerinin Konuşma Özyeterlikleri” başlıklı SBA-2025-4952 numaralı Bağımsız Araştırma Projesi kapsamında üretilmiştir.
dc.identifier.dergipark1959544
dc.identifier.doi10.16916/aded.1959544
dc.identifier.endpage664
dc.identifier.issn2147-6020
dc.identifier.issue3
dc.identifier.orcid0000-0002-1087-4081
dc.identifier.orcid0000-0002-3336-0198
dc.identifier.orcid0009-0003-4516-9870
dc.identifier.orcid0000-0001-5557-2055
dc.identifier.startpage641
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.16916/aded.1959544
dc.identifier.volume14
dc.language.isotr
dc.publisherMehmet KURUDAYIOĞLU
dc.relation.ispartofAna Dili Eğitimi Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260820
dc.subjectKonuşma özyeterliği
dc.subjectortaokul öğrencileri
dc.subjectdijital medya kullanımı
dc.subjectokuma alışkanlıkları
dc.subjectebeveyn eğitimi
dc.titleOrtaokul Öğrencilerinin Konuşma Özyeterliklerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
dc.title.alternativeExamining Middle School Students' Speaking Self-Efficacy in Terms of Various Variables
dc.typeArticle

Dosyalar