TÜRKİYE'DE 1980 SONRASI BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLLİĞİ: SİYASİ TEMSİLDE ALTERNATİF BİR YOL MU?

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorÜnsal, Kutlay Kağan
dc.date.accessioned2026-02-28T12:43:25Z
dc.date.available2026-02-28T12:43:25Z
dc.date.issued2025
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractBu çalışma, Türkiye'de 1980 sonrası siyasal sistem içerisinde bağımsız milletvekilliği olgusunu, parlamenter temsilde bir alternatif olarak ele almayı amaçlamaktadır. Türk siyasal hayatında siyasal partilerin hakim güç olduğu bir düzlemde, bağımsız milletvekilliği hem bireysel siyasal iradenin hem de yerel dinamiklerin temsilini mümkün kılan istisnai bir alan olarak dikkat çekmektedir. 1980 askeri darbesi sonrası dönemin şartlarında dinamikleri yeniden oluşan siyasal düzlemde siyasal partilerin yeniden yapılanması, seçim sistemindeki yüzde 10 ülke barajı gibi düzenlemeler, bağımsız adaylık şartlarını ve olası başarı durumunu doğrudan etkilemiştir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı, bağımsız milletvekilliğinin hangi siyasal ve toplumsal bağlamlarda ortaya çıktığını, ne tür temsil mekanizmaları yarattığını ve bu milletvekillerinin meclis faaliyetleriyle siyasal alandaki etkilerini incelemektir. Çalışma, 1983-2023 yılları arasında gerçekleşen genel seçimleri esas almakta; bağımsız milletvekillerinin seçime giriş nedenleri, toplumsal ve bölgesel tabanları, seçim başarıları ve TBMM'deki performansları üzerinden çok boyutlu bir analiz gerçekleştirmektedir. Ayrıca, bireysel olarak bağımsız aday olup daha sonra bir siyasi partiye katılan vekillerin durumu da değerlendirilmektedir. Çalışmanın sınırlılıkları ise şu şekildedir: Çalışma yalnızca genel seçimlerdeki bağımsız milletvekilliği pratiklerini kapsamaktadır; yerel seçimlerdeki bağımsız adaylık örnekleri veya bağımsız milletvekilliği ile doğrudan bağlantılı olmayan bireysel siyasi hikayeler kapsam dışı bırakılmıştır. Ayrıca bağımsız milletvekillerinin geleneksel ve sosyal medyadaki temsilleri, kamuoyundaki algıları gibi sosyolojik boyutlara yalnızca dolaylı olarak değinilmiştir. Araştırma sürecinde hem nicel hem de nitel yöntemlerden faydalanılmıştır. Nicel analiz kapsamında Yüksek Seçim Kurulu (YSK) verileri aracılığıyla bağımsız milletvekillerinin yıllara göre dağılımı, seçim çevrelerine göre yoğunlukları ve oy oranları incelenmiştir. Nitel analizde ise meclis tutanakları, bağımsız vekillerin TBMM'deki konuşmaları ve kamuoyuna yansıyan siyasal söylemleri değerlendirilmiş; böylece siyasal temsil pratikleri, partiler dışı siyasal katılım biçimleriyle birlikte ele alınmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de siyasal temsilde alternatif modellerin ve geleneksel siyasal sistemde başat güç olan siyasal parti hakimiyetlerine alternatif bir seçenek sunma, Türk siyasal hayatındaki siyasal parti egemenliğini demokratik temeller çerçevesinde sınırlandırma çabalarının anlaşılması bakımından katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ayrıca bağımsız milletvekilliğinin, seçim barajı ve parti disiplini gibi siyasal sistemin temel yapılarıyla olan ilişkisi üzerinden demokratik temsilin sınırlarını yeniden tartışmaya açmaktadır.
dc.description.abstractThis study aims to examine the phenomenon of independent parliamentary representation in Turkey's post-1980 political system as an alternative to parliamentary representation. In Turkish political life, where political parties are the dominant force, independent parliamentary representation stands out as an exceptional area that enables the representation of both individual political will and local dynamics. In the political arena, which underwent a dynamic restructuring in the aftermath of the 1980 military coup, the reorganization of political parties and regulations such as the 10% national threshold in the electoral system had a direct impact on the conditions for independent candidacy and the likelihood of success. In this context, the main objective of this study is to examine the political and social contexts in which independent members of parliament emerged, the types of representation mechanisms they created, and the impact of these members of parliament on the political arena through their parliamentary activities. The study is based on the general elections that took place between 1983 and 2023; it conducts a multidimensional analysis of the reasons for independent members of parliament to run for election, their social and regional bases, their electoral successes, and their performance in the Grand National Assembly of Turkey. In addition, the situation of members who ran as independent candidates and later joined a political party are also evaluated. The limitations of the study are as follows: The study only includes independent parliamentary practices in general elections; examples of independent candidacy in local elections or individual political stories not directly related to independent parliamentarianism are excluded. Furthermore, the sociological dimensions, such as the representation of independent members of parliament in traditional and social media and their perception by the public, have only been indirectly addressed. Both quantitative and qualitative methods were used in the research process. Within the framework of quantitative analysis, the distribution of independent members of parliament by year, their density by electoral district, and their vote shares were examined using data from the Supreme Election Board (YSK). In the qualitative analysis, parliamentary transcripts, speeches made by independent members of parliament in the Grand National Assembly of Turkey, and political discourse reflected in the public sphere were evaluated; thus, political representation practices were examined together with forms of political participation outside of political parties. This study aims to contribute to the understanding of efforts to limit the dominance of political parties in Turkish political life within a democratic framework, by presenting alternative models of political representation in Turkey and offering an alternative to the dominance of political parties in the traditional political system. It also contributes to the ongoing debate on the limits of democratic representation in relation to the fundamental structures of the political system, such as the electoral threshold and party discipline.
dc.identifier.endpage16
dc.identifier.issn3062-150X
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/8093
dc.identifier.volume3
dc.language.isoen
dc.publisherBayburt University
dc.relation.ispartofBayburt Üniversitesi Adalet Dergisi
dc.relation.ispartofBayburt Üniversitesi Adalet Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260218
dc.subjectLaw and Society and Socio-Legal Research
dc.subjectHukuk, Toplum ve Sosyo-Yasal Araştırma
dc.titleTÜRKİYE'DE 1980 SONRASI BAĞIMSIZ MİLLETVEKİLLİĞİ: SİYASİ TEMSİLDE ALTERNATİF BİR YOL MU?
dc.title.alternativeIndependent Members of Parliament in Turkey After 1980: An Alternative Way of Political Representation?
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

Bayburt Üniversitesi Adalet Dergisi