Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Küresel Sorunların İncelenmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorÖnal, Aydın
dc.contributor.authorMaden, Sedat
dc.date.accessioned2026-02-28T11:58:12Z
dc.date.available2026-02-28T11:58:12Z
dc.date.issued2024
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractAraştırmada ortaokul Türkçe ders kitaplarında işlenen küresel sorunları belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma nitel modellerden doküman analizi ile kurgulanmıştır. Araştırmanın veri kaynağını, ortaokul Türkçe ders kitapları (5, 6, 7 ve 8.sınıf) oluşturmaktadır. Ders kitaplarında işlenen küresel sorunları belirlemek için doküman analizi ile veriler toplanmış ve veriler betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Bu çerçevede belirlenen küresel sorunlar; çevre (küresel ısınma, toprak, hava, deniz ve akarsu kirliliği vb.), sağlık, göç, savaş ve terör, hayvan neslinin tükenmesi, deprem, yoksulluk, ekonomik kriz ve demografik sorunlar başlıkları altında kodlanıp sınıflandırılmıştır. Ayrıca belirli kategorilere ayrılan küresel sorunlar sınıf seviyelerine göre tablolar hâlinde sunulmuştur. Çalışma sonucunda, ortaokul Türkçe ders kitaplarında çeşitli küresel sorunların işlendiği belirlenmiştir. Ancak küresel sorunların ders kitaplarında dengeli dağılmadığı ve güncel problemlerin kitaplarda yeterli düzeyde bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Yine incelenen ders kitaplarında en fazla çevre sorunlarının yer aldığına tespit edilmiştir. Göç, savaş ve terör, salgın hastalıklar ve yoksulluk gibi önemli meselelerin ise ders kitaplarında çok az işlendiği anlaşılmıştır. Bunların yanı sıra sınıf seviyeleri dikkate alınarak küresel sorunların işlenmesinde nitelik ve nicelik olarak değişikliğe gidilmediği sonucuna ulaşılmıştır. Küresel sorunların temalara göre dağılımında ise “Doğa ve Çevre” temasının ön planda olduğu belirlenmiştir. Diğer temalarda ise küresel sorunların daha az işlendiği görülmüştür. Bunların yanı sıra küresel sorunların metinlerin içinde ve etkinlikler bölümünde sıkça geçtiği, diğer kısımlarda ise az ya da hiç olmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçları, ortaokul Türkçe ders kitaplarının küresel sorunları yansıtma konusunda eksiklikler barındırdığını göstermiştir.
dc.identifier.doi10.32709/akusosbil.1180632
dc.identifier.endpage922
dc.identifier.issn1302-1265
dc.identifier.issn2149-4894
dc.identifier.issue3
dc.identifier.startpage903
dc.identifier.trdizinid1270385
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.32709/akusosbil.1180632
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1270385
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/5414
dc.identifier.volume26
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofAfyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR-Dizin_20260218
dc.subjectOrtaokul
dc.subjectders kitapları
dc.subjectTürkçe
dc.subjectküresel sorunlar
dc.subjectmetinler
dc.titleOrtaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Küresel Sorunların İncelenmesi
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu