Nebevi Belagatın Bir Numunesi Olarak İlim Hadisi: Meani, Beyan ve Bedi' Perspektifinden Tahlil

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Gümüşhane Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu makale, Peygamber Efendimiz (s.a.s.)'in ilim ve hidayetin insan kalpleri üzerindeki etkisini farklı toprak türlerine yağan yağmur benzetmesiyle açıkladığı bir hadis-i şerifi belagat açısından incelemektedir. Hadis, Meani, beyan ve bedi' ilimlerinin inceliklerini kullanarak derin anlamları estetik bir biçimde sunmaktadır. Yağmurun toprağa hayat vermesi metaforu üzerinden, ilim ve hidayetin insan kalpleri üzerindeki etkisi canlı bir şekilde tasvir edilmekte ve mesajın gücü artırılmaktadır. Makalede, hadisin belagat açısından zenginliğini ve etkileyiciliğini ortaya koymak amacıyla, hadiste kullanılan belagat sanatları detaylı bir şekilde incelenmektedir. Îcaz, İltifat, vasıta ile isnad, tevcih, İtnab ve kasr gibi Meani sanatları; teşbih, istiare, mecaz, kinaye, terdid, irsal-i mesel ve ta'riz gibi beyan sanatları; seci, tekrar, cinas, leff ü neşr, iham, tıbak, tazmin, hüsn-i ta'lil, mübalağa, müzdevic, iştikak, müşakele, akis, tedayi-i emsal, iddia-i mübalağa ile zem ve telmih gibi bedi' sanatları, hadisin anlamını nasıl zenginleştirdiği ve dinleyicinin zihninde kalıcı bir etki bıraktığı gösterilmektedir. Hadis şerhi kitaplarında yapılan açıklamalara göre, bu hadis-i şerif, ilmin insan hayatındaki önemini ve ilim ehlinin sorumluluklarını vurgulamaktadır. Hadiste geçen toprak ve yağmur benzetmeleri, ilmin insan kalpleri üzerindeki etkisini ve insanların ilme karşı gösterdikleri farklı tutumları canlı bir şekilde tasvir etmektedir. Hadis şerhleri, bu benzetmelerin anlamlarını detaylı bir şekilde açıklayarak hadisin mesajının daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu hadis-i şerif, Nebevi sözün belagat açısından zenginliğini ve etkileyiciliğini sergileyen önemli bir örnektir. Hadis, yalnızca kendi dönemine değil, günümüze de ışık tutmaktadır. İnsanların ilim ve hidayete karşı sergiledikleri farklı tutumlar, zaman içinde benzerlik göstermektedir. Bu Nebevi ifade, ilim ve hidayetin önemini vurgulayarak doğru yolda ilerlemeye rehberlik etmektedir.
This article examines a hadith of Prophet Muhammad (peace be upon him), in which he explains the impact of knowledge and guidance on human hearts by comparing it to rain falling on different types of soil, from a rhetorical perspective. The hadith presents profound meanings in an aesthetic way, using the subtleties of the sciences of Meani, beyan, and bedi''. Through the metaphor of rain giving life to the soil, the effect of knowledge and guidance on human hearts is vividly depicted, enhancing the power of the message. In order to reveal the richness and impressiveness of the hadith from a rhetorical point of view, the article examines the rhetorical arts used in the hadith in detail. Meani arts such as Îcaz, İltifat, vasıta ile isnad, tevcih, İtnab, and kasr; beyan arts such as teşbih, istiare, mecaz, kinaye, terdid, irsal-i mesel, and ta'riz; and bedi'' arts such as seci, tekrar, cinas, leff ü neşr, iham, tıbak, tazmin, hüsn-i ta'lil, mübalağa, müzdevic, iştikak, müşakele, akis, tedayi-i emsal, iddia-i mübalağa ile zem, and telmih are demonstrated to enrich the meaning of the hadith and leave a lasting impression on the listener's mind. According to the explanations in the hadith commentary books, this hadith emphasizes the importance of knowledge in human life and the responsibilities of scholars. The soil and rain metaphors in the hadith vividly depict the effect of knowledge on human hearts and the different attitudes of people towards knowledge. The hadith commentaries contribute to a better understanding of the hadith's message by explaining the meanings of these metaphors in detail. In conclusion, this hadith is an important example that demonstrates the rhetorical richness and impressiveness of the Prophetic word. The hadith sheds light not only on its own time but also on our present day. The different attitudes of people towards knowledge and guidance show similarities over time. This Prophetic expression guides us to follow the right path by emphasizing the importance of knowledge and guidance.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Islamic Studies (Other), İslam Araştırmaları (Diğer)

Kaynak

Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
The Journal of Gumushane University Faculty of Divinity

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

15

Sayı

29

Künye