Mâtürîdîuridi'nin kevni âyetlere yaklaşımı
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Bayburt Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Kur'ân-ı Kerim'de yer alan kevnî âyetler, insanı evrenin işleyişini gözlemlemeye, doğa olayları üzerine düşünmeye ve bu yolla Allah'ın varlığını, kudretini ve rahmetini idrak etmeye yönlendirmektedir. Bu âyetler, göklerin ve yerin yaratılışı, tabiatta gözlenen düzen, canlıların oluşumu ve kozmik olaylar gibi konuları içermekte hem inanç dünyasını besleyen hem de düşünceyi harekete geçiren bir yapı arz etmektedir. Bu çalışmada, söz konusu kevnî âyetlerin klasik tefsir geleneği içerisindeki yorumları Mâtürîdî (ö.944) merkezli olarak ele alınmış diğer taraftan ehl-i sünnet tefsir geleneğinin önde gelen isimlerinden olan Taberî (ö.923) ve Râzî (ö.1210) gibi müfessirlerin yaklaşımlarıyla karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Mâtürîdî'nin akılcı ve kelâmî yöntemiyle geliştirdiği yorumlar, kevnî âyetlerin sadece naklî değil aynı zamanda aklî temellerle de değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Buna karşılık Taberî'nin rivâyet odaklı açıklamaları ve Râzî'nin felsefî-bilimsel yorumları ise farklı yorum geleneklerine ışık tutmaktadır. Ayrıca, modern dönem tefsir anlayışında bilimsel verilerle Kur'ân âyetlerini buluşturan Tantâvî'nin (ö.2010) yaklaşımına da yer verilerek kevnî âyetlerin çağdaş yorum boyutuna dair bir perspektif sunulmuştur. Bu bağlamda tez hem geleneksel hem de modern tefsir anlayışlarının kevnî âyetlere nasıl yaklaştığını karşılaştırmalı olarak incelemeyi ve bu âyetlerin tefsir tarihinde üstlendiği çok yönlü rolü ortaya koymayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Tefsir, Mâturîdî, Tevilat'ul-Kur'ân, Râzî, Taberî, Tantâvî.
The cosmic verses (?y?t kawniyya) in the Qur'an are significant in that they direct human beings to observe the functioning of the universe, reflect upon natural phenomena, and thereby recognize the existence and omnipotence of God. These verses address themes such as the creation of the heavens and the earth, the observable order in nature, the formâtürîdîion of living beings, and cosmic events. As such, they serve both as a source of spiritual inspiration and as a stimulus for rational contemplation. This study examines the interpretation of these cosmic verses within the classical tafsir tradition, with a particular focus on Ab? Man??r al-M?tur?d? (d. 944). His approach is analyzed in comparison with two prominent scholars of the Ahl al-Sunnah tradition: al-?abar? (d. 923) and Fakhr al-D?n al-R?z? (d. 1210). While al-M?tur?d?'s commentaries reflect a rational and theological methodology that highlights both transmitted (naql?) and intellectual (?aql?) dimensions, al-?abar?'s interpretations emphasize a narration-based and literal understanding. In contrast, al-R?z? integrates philosophical and scientific perspectives into his exegetical work, offering a more multidimensional approach. In addition, the study includes the modern tafsir perspective of Mu?ammad Sa??d al-Tan??w? (d. 2010), who incorporates contemporary scientific knowledge into his interpretation of the Qur'anic text. By doing so, the research aims to offer a comprehensive framework that highlights both traditional and modern approaches to the interpretation of cosmic verses, revealing their multifaceted role within the history of Qur'anic exegesis. Keywords: Tafsir, M?tur?d?, Ta?w?l?t al-Qur'?n, al-R?z?, al-?abar?, al-Tan??w?, Cosmic Verses.
The cosmic verses (?y?t kawniyya) in the Qur'an are significant in that they direct human beings to observe the functioning of the universe, reflect upon natural phenomena, and thereby recognize the existence and omnipotence of God. These verses address themes such as the creation of the heavens and the earth, the observable order in nature, the formâtürîdîion of living beings, and cosmic events. As such, they serve both as a source of spiritual inspiration and as a stimulus for rational contemplation. This study examines the interpretation of these cosmic verses within the classical tafsir tradition, with a particular focus on Ab? Man??r al-M?tur?d? (d. 944). His approach is analyzed in comparison with two prominent scholars of the Ahl al-Sunnah tradition: al-?abar? (d. 923) and Fakhr al-D?n al-R?z? (d. 1210). While al-M?tur?d?'s commentaries reflect a rational and theological methodology that highlights both transmitted (naql?) and intellectual (?aql?) dimensions, al-?abar?'s interpretations emphasize a narration-based and literal understanding. In contrast, al-R?z? integrates philosophical and scientific perspectives into his exegetical work, offering a more multidimensional approach. In addition, the study includes the modern tafsir perspective of Mu?ammad Sa??d al-Tan??w? (d. 2010), who incorporates contemporary scientific knowledge into his interpretation of the Qur'anic text. By doing so, the research aims to offer a comprehensive framework that highlights both traditional and modern approaches to the interpretation of cosmic verses, revealing their multifaceted role within the history of Qur'anic exegesis. Keywords: Tafsir, M?tur?d?, Ta?w?l?t al-Qur'?n, al-R?z?, al-?abar?, al-Tan??w?, Cosmic Verses.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Din, Religion
