Çok kriterli karar verme yöntemi ve coğrafi bilgi sistemi kullanılarak Erzurum ili merkez ilçeleri için alternatif katı atık depolama alanlarının belirlenmesi
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Bayburt Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Erzurum ilinin Pasinler, Palandöken, Yakutiye ve Aziziye ilçelerini kapsayan bu çalışmada, uygun katı atık depolama alanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda uygun alanların belirlenmesinde Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) kullanılmıştır. Kriterlerin belirlenmesinde, literatür taraması, çalışma alanının coğrafi özellikleri ve temin edilebilen veriler önemli rol oynamıştır. Bu seçenekler doğrultusunda AHP yönteminde kullanılmak üzere, yüzey sularından uzaklık, yerleşim yerlerine uzaklık, havalimanına uzaklık, yollara uzaklık, demiryollarına uzaklık, heyelan alanlarına uzaklık, faylardan uzaklık, litoloji, toprak yapısı, arazi kullanımı, eğim ve bakı kriterleri belirlenmiştir. Bu verilerin her birine ikili karşılaştırma temelinde göreceli önem değeri atanmıştır. Belirlenen kriterlerin verileri çeşitli ulusal/uluslararası kamu kurumlarından ve açık kaynaklı veri tabanlarından elde edilmiştir. Tüm bu verilerin uygun formata dönüştürülmesinde (sayısallaştırma) ve üretilmesinde (sorgulama ve analiz) Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımı olan ArcGIS programından yararlanılmıştır. Son aşamada ağırlıklandırılan verilerin haritaları üretilmiş, normalize ağırlık değerleri hesaplanarak uygunluk haritası oluşturulmuştur. Çalışma sonucunda katı atık depolama alanı için beş adet ("Alternatif a", "Alternatif b", "Alternatif c", "Alternatif d" ve "Alternatif e") uygun alan belirlenmiştir. Bu alanlar Palandöken ve Aziziye ilçe sınırları içerisinde yer almaktadır. Alternatif katı atık depolama alanları arasında yüksek uygunluk değerine sahip olan "Alternatif a" alanı önerilmiştir. Bu alanın önerilmesinde Erzurum il merkezine yakın olması ve ulaşım açısından avantajlı konumda olması önemli rol oynamıştır.
This study covering the Pasinler, Palandöken, Yakutiye, and Aziziye districts of Erzurum province aimed to determine suitable solid waste storage areas. In this context, the Analytical Hierarchy Process (AHP), one of the Multi-Criteria Decision Making Methods, was used to determine the suitable areas. Literature review, geographical characteristics of the study area, and available data played an important role in determining the criteria. In line with these options, distance from surface waters, distance from settlements, distance from airports, distance from roads, distance from railways, distance from landslide areas, distance from faults, lithology, soil structure, land use, slope, and aspect criteria were determined to be used in the AHP method. Each data was assigned a relative importance value based on pairwise comparison. The data for the determined criteria were obtained from various national/international public institutions and open-source databases. ArcGIS, a Geographic Information System software, was used to convert all these data into a suitable format (digitization) and to produce (query and analysis). In the last stage, maps of the weighted data were made, and the suitability map was created by calculating the normalized weight values. As a result of the study, five suitable areas ("Alternative a," "Alternative b," "Alternative c," "Alternative d," and "Alternative e") were determined for the solid waste disposal area. These areas are located within the borders of the Palandöken and Aziziye districts. The "Alternative a" area with a high suitability value was proposed among the alternative solid waste disposal areas. The fact that it is close to Erzurum city center and has an advantageous location in terms of transportation played an essential role in the recommendation of this area
This study covering the Pasinler, Palandöken, Yakutiye, and Aziziye districts of Erzurum province aimed to determine suitable solid waste storage areas. In this context, the Analytical Hierarchy Process (AHP), one of the Multi-Criteria Decision Making Methods, was used to determine the suitable areas. Literature review, geographical characteristics of the study area, and available data played an important role in determining the criteria. In line with these options, distance from surface waters, distance from settlements, distance from airports, distance from roads, distance from railways, distance from landslide areas, distance from faults, lithology, soil structure, land use, slope, and aspect criteria were determined to be used in the AHP method. Each data was assigned a relative importance value based on pairwise comparison. The data for the determined criteria were obtained from various national/international public institutions and open-source databases. ArcGIS, a Geographic Information System software, was used to convert all these data into a suitable format (digitization) and to produce (query and analysis). In the last stage, maps of the weighted data were made, and the suitability map was created by calculating the normalized weight values. As a result of the study, five suitable areas ("Alternative a," "Alternative b," "Alternative c," "Alternative d," and "Alternative e") were determined for the solid waste disposal area. These areas are located within the borders of the Palandöken and Aziziye districts. The "Alternative a" area with a high suitability value was proposed among the alternative solid waste disposal areas. The fact that it is close to Erzurum city center and has an advantageous location in terms of transportation played an essential role in the recommendation of this area
Açıklama
Anahtar Kelimeler
İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
