KATİP ÇELEBİ'NİN MİZANÜ'L HAKK ADLI ESERİNDE AKIL-NAKİL/FELSEFE-DİN İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Küçük Resim Yok
Tarih
2020
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Bayburt University
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Katip Çelebi'nin yaşadığı 17. yüzyılda başta Osmanlı devleti olmak üzere İslam coğrafyasının neredeyse tamamında ekonomik, politik ve siyasal bir gerileme yaşanmaktaydı. Söz konusu gerilemenin birçok farklı sebebi olmakla birlikte, pozitif ilimlerin tarihsel süreç içinde Müslümanlar arasında değerini kaybetmiş olması da önemli bir etken olarak kabul edilmektedir. Çelebi, Osmanlı'da ilmiye sınıfında tartışılan ve dini korumak adına taassup derecesine varan konuları, rasyonel bir biçimde temellendirmeyi başarabilmiş bir entelektüeldir. Ona göre dini korumak adına bilimsel bilgiyi yok saymak, bağnazlığa neden olmaktadır. Bu bağlamda Çelebi, Mizanü'l Hakk adlı eserinde dini ve sosyal konuları incelmiş, kitap boyunca fikirlerini tarafsız bir biçimde ifade etmekten geri durmamıştır. O eğitim, din ve ahlak alanlarındaki erozyonun temel nedenini ilmiye sınıfının gerilmesinin sonucuna bağlamaktadır. İlim çevresinin de bozulması esasında iki temel nedenden kaynaklanır. Bunlardan ilki felsefeye duyulan ilgisizlik ikincisi ise rüşvetin ilmiye sınıfında yaygınlaşmış olmasıdır. Çelebi, bilginin hem akıl ve hem de din ile elde edilebileceğini kabul eder. Bu nedenler her iki alanda, yani bilim ile din arasında herhangi bir çatışma yoktur. Aksine her iki alan bir madalyonun iki yüzü gibidir ve hakikatin bilgisine hem aklın ve felsefenin hem de dinin sunmuş olduğu bilgiyle ulaşmak mümkündür.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Religious Studies, Din Araştırmaları
Kaynak
Journal of Divinity Faculty of Bayburt University
Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Bayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
11
