Yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin strateji kullanma düzeyi ve okuduğunu anlama başarısına etkisi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorMaden, Sedat
dc.contributor.authorAtılgan, Duygu
dc.date.accessioned2026-09-01T15:54:44Z
dc.date.available2026-09-01T15:54:44Z
dc.date.issued2026
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türkçe Ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı
dc.description.abstractBu tezin amacı, yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin strateji kullanma düzeyi ve okuduğunu anlama başarısına etkisini incelemektir. Bu çalışma, WhatsApp platformu üzerinden erişilen Copilot yapay zekâ asistanının okuma stratejileri öğretim sürecindeki etkililiğini araştırmayı amaç edinmiştir. Araştırma, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında Bayburt il merkezinde bulunan Şehit Recep Eşiyok Ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileri üzerinde uygulanmıştır. Çalışma grubunu, 7/A ve 7/B sınıflarında öğrenim gören toplam 60 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada, 60 öğrenciden oluşan (30 deney, 30 kontrol) grubu belirlenmiş ve ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, Kırmızı (2008) tarafından geliştirilen Okuduğunu Anlama Stratejileri Ölçeği (OASÖ) ile Taşkın ve Sallabaş (2022) tarafından geliştirilen Okuma Başarı Testi (OBT) aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma kapsamında, kontrol ve deney grubu öğrencilerinin ön test ile son testten alınan puanların karşılaştırılmasında ilişkili bağımlı örneklemler t-testine başvurulmuştur. Gruplar arası anlamlılık düzeyini belirlemek amacıyla ise ilişkisiz bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Ayrıca değişkenler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Pearson korelasyon analizine başvurulmuştur. Ön-son test uygulamalarından ulaşılan bulgular, ilk önce Microsoft Excel dosyasına işlenmiştir ardından istatistiksel hesaplamalar için SPSS 26.0 programından yararlanılmıştır. Elde edilen analizlere göre, bu çalışmanın koşulları altında yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin olumlu yönde etkiler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda, deney grubunun strateji kullanımına ilişkin son test puan ortalamalarının (M = 3,6000), kontrol grubuna (M = 3,3987) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p = 0,001). Benzer şekilde, okuduğunu anlama başarı düzeylerinde de deney grubunun (M = 21,3000) kontrol grubuna (M = 18,9667) göre anlamlı düzeyde daha yüksek bir başarı sergilediği tespit edilmiştir (p = 0,002). Bu bulgular, yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin öğrencilerin okuduğunu anlama performansını artırma noktasında olumlu etkiler gösterdiğini ortaya koymaktadır.
dc.description.abstractThe aim of this thesis is to expand the strategy use levels and reading comprehension skills of middle school students through the teaching of artificial intelligence-assisted reading tactics. This study aims to investigate the effectiveness of the Copilot artificial intelligence scan, accessed via the WhatsApp platform, in the reading method teaching process. The research was prepared for the 7th grade enrollment stage at Şehit Recep Eşiyok Middle School in Bayburt city center during the 2024–2025 academic year. A total of 60 students from classes 7/A and 7/B were included in the study. In the research, a pre-test–post-test control group, quasi-experimental design was used, consisting of 60 students (30 experimental, 30 control). The data for the research were collected through the Detailed Reading Comprehension Strategies Scale (DRS) by Kırmızı (2008) and the Reading Achievement Test (RAT) stored by Taşkın and Sallabaş (2022). In this study, a usable t-test was used to compare the pre-test and post-test scores of the control and experimental groups. To determine the significance between groups, the independent variables t-test was used. Pearson distribution analysis was also applied to examine the relationships between variables. The findings from the pre- and post-test applications were first processed in Microsoft Excel, and then further analyzed using SPSS 26.0. According to the analyses obtained, it was concluded that teaching artificial intelligence-assisted reading strategies under the conditions of this study had positive effects. This is logically supported by the fact that the mean post-test scores related to strategy use in the experimental group (M = 3.6000) were significantly higher than those in the control group (M = 3.3987) (p = 0.001). Similarly, reading comprehension success levels were found to be significantly higher in the experimental group (M = 21.3000) compared to the control group (M = 18.9667) (p = 0.002). These findings indicate that teaching AI-assisted reading strategies has positive effects on improving students' reading comprehension performance.
dc.identifier.citationATILGAN, D. (2026). Yapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin strateji kullanma düzeyi ve okuduğunu anlama başarısına etkisi (Tez No. 1014960) [Yüksek lisans tezi, BAYBURT ÜNİVERSİTESİ]
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4DC5bDEnycctM1MemGTk0tZQZTtwdxVS0YxobLvDdT1B
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/8578
dc.identifier.yoktezid1014960
dc.institutionauthorAtılgan, Duygu
dc.language.isotr
dc.publisherBayburt Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260820
dc.subjectEğitim ve Öğretim
dc.titleYapay zekâ destekli okuma stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin strateji kullanma düzeyi ve okuduğunu anlama başarısına etkisi
dc.title.alternativeThe effect of artificial intelligence-assisted reading strategies instruction on middle school students' strategy use level and reading comprehension success
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu