Deneysel olarak obezite oluşturulan ratlarda jackfruit yağ ekstresi ilavesinin adipokin, serebral, kardiyak, bağırsak yanıt ile bazı lizozomal ve mitokondriyal fonksiyon parametreleri üzerine etkisi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorBayraktar, Bülent
dc.contributor.authorŞentürk, Ayşe Aydoğdu
dc.date.accessioned2026-02-28T10:55:39Z
dc.date.available2026-02-28T10:55:39Z
dc.date.issued2025
dc.departmentLisansüstü Eğitim Enstitüsü, Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractObezite, günümüzde prevalansı giderek artış göstermesinin yanı sıra başta diyabet, kanser, metabolik sendrom, kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili olması nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Adipokinler, adipoz dokudan salgılanan, insülin duyarlılığını ve enerji regulasyonu ile inflamatuar ve iyileşme süreçlerini düzenleyen başta obezite, diyabet, kanser gibi birçok hastalıkla ilişkili biyoaktif moleküllerdir. Bu çalışmanın amacı, deneysel olarak obezite oluşturulan ratlarda jackfruit yağ ekstresi ilavesinin adipokin, serebral, kardiyak, bağırsak yanıtı ile bazı lizozomal ve mitokondriyal fonksiyon parametreleri üzerine etkisinin incelenmesidir. Bu amaçla 8-10 haftalık yaş aralığında ve ortalama 195-215 g ağırlığında 64 adet yetişkin erkek Wistar albino cinsi rat kullanıldı. Ratlar deney öncesinde canlı ağırlık ortalamaları eşit, her bir grupta 8 rat olacak şekilde rastgele seçilen ve standart diyetle beslenen grupta, Kontrol (K), J100, J200, J300; Yüksek yağlı diyetle beslenen grupta ise, YYDK, YDJ100, YDJ200 ve YDJ300 olmak üzere 8 grup oluşturuldu. Çalışmanın grupları ise, K grubu: standart diyet uygulanan ve jackfruit yağ ekstresi (JOE, jackfruit oil extract) uygulanmayan sağlıklı grup (n=8), J100 mg/kg grubu (J100): ratlara oral gavaj yoluyla (OGY) 100 mg/kg dozunda JOE uygulanan grup (n=8), J200 mg/kg grubu (J200): ratlara sadece OGY ile 200 mg/kg dozunda JOE uygulanan grup(n=8), J300 mg/kg grubu (J300): ratlara sadece OGY ile 300 mg/kg dozunda JOE uygulanan grup (n=8), Yüksek Yağlı Diyet kontrol (YYDK) grubu: yüksek yağlı diyet uygulanarak deneysel obezite oluşturulan ve Jackfruit meyvesi yağ ekstresi uygulanmayan grup (n=8), YDJ100 mg/kg (YDJ100) grubu: yüksek yağlı diyet uygulanarak deneysel obezite oluşturulan ratlara 60 gün boyunca günlük OGY ile 100 mg/kg düzeyinde JOE uygulanan grup (n=8), YDJ200 mg/kg (YDJ200) grubu: yüksek yağlı diyet uygulanarak deneysel obezite oluşturulan ratlara 60 gün boyunca günlük OGY ile 200 mg/kg düzeyinde JOE uygulanan grup (n=8), YDJ300 mg/kg (YDJ300) grubu: yüksek yağlı diyet uygulanarak deneysel obezite oluşturulan ratlara 60 gün boyunca günlük OGY ile 300 mg/kg düzeyinde JOE uygulanan grup (n=8) olmak üzere toplam 64 rat oluşturuldu. Ratlar, laboratuvar koşuluna alışmalarını sağlamak için (sıcaklık (22–24 °C), bağıl nemi %35-40 ve aydınlık/karanlık döngüsü (12 saat aydınlık, 12 saat karanlık)) standart yemle beslenerek 7 gün süreyle adaptasyon süresi uygulandı. J100, J200, J300 ve YDJ100, YDJ200, YDJ300 gruplarında jackfruit yağ ekstresi günlük orogastrik gavaj ile 8 hafta ad libitum olarak süre uygulandı. Araştırmanın 0., 15., 30., 45. ve 60. günlerinde tartılarak kilo değişimleri belirlenerek, tüm deneklerin 0. ve 60.günlerinde kuyruk veninden (Vena caudalis) kan örnekleri alınacaktır. Alınan kan numunelerinden elde edilen serum örneklerinde Apelin, Asprosin, Adiponektin, İrisin, Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör (BDNF), Kardiyak troponin I (cTnI), glukagon benzeri peptit 1 (GLP-1), lizozomal ilişkili membran proteini 1 (LAMP1), Mitokondriyal-türevli peptid (MOTS-c) ve Beyin mitokondriyal taşıyıcı protein-1 (BMCP1) düzeyleri ELISA yöntemiyle incelendi. Araştırmanın sonucunda elde edilen tüm sayısal veriler SPSS 22.0 istatistik programında General Linear Model Univariate'de Duncan testi ile istatistiksel olarak analiz edildi. Verilerin ortalamaları standart hatalarıyla ifade edilerek (±) Repeated measures testi kullanıldı. Tüm anlamlı farklılıklar p<0.05 seviyesinde test edilerek değerlendirildi. Çalışma gruplarında yer alan ratların canlı ağırlık değişimi, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında K grubunda artarken, YDJ200 grubunda YYDK grubuna göre belirgin bir azalma meydana gelmiştir (p<0.05). Bu yönüyle JOE, obezite ratlarda canlı ağırlık düzeyini azaltarak veya kilo alımını engelleyerek anti-obezite etki gösterdiği gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda ortalama Yüksek yağlı diyet gruplarında OGY yoluyla anti-obezite etkisi bildirilen farklı oranda JOE doz artışına bağlı olarak çalışmanın 60. gününde ortalama serum apelin, asprosin, adiponektin, irisin, cTnI düzeyleri YYDK grubuna göre en belirgin azalma YDJ200 grubunda olarak belirlendi (p<0.01). Diğer yandan JOE doz artışına bağlı olarak çalışmanın 60. gününde ortalama serum BDNF, GLP-1, LAMP1, MOTS-c ve BMCP1 düzeyleri YYDK grubuna göre en belirgin artış YDJ200 grubunda olarak belirlendi (p<0.05). Obezite başta olmak üzere birçok hastalıkta LAMP1 seviyelerindeki azalma, hücrelerin atık yönetimi ve geri dönüşüm süreçleri olan lizozomal fonksiyonlarda veya otofajide bir bozukluğa işaret ederek hücresel hasara ve metabolik sorunlara yol açmaktadır. Sonuç olarak, ratlarda 200 mg/kg JOE uygulamasının sağlıklı ve obezite ratlarda olumsuz bir etki oluşturmamasının yanı sıra, obezitede meydana bozulmuş lizozomal fonksiyonu, metabolik sağlıkla ilişkili adipokinlerin (apelin, asprosin, adiponektin ve irisin) ve serebral yanıt (BDNF) ve enerji metabolizmasının (MOTS-c, BMCP1) iyileştirilmesinde yararlı olabileceği ancak daha kapsamlı araştırmaların arttırılmasının gerekli ve faydalı olabileceği kanaatine varılmıştır.
dc.description.abstractObesity is an important public health problem due to its increasing prevalence and being associated with diabetes, cancer, metabolic syndrome and cardiovascular diseases. Adipokines are bioactive molecules that are secreted from adipose tissue and are associated with many diseases such as obesity, diabetes and cancer, which regulate insulin sensitivity and energy regulation as well as inflammatory and healing processes. The aim of this study was to investigate the effects of jackfruit oil extract supplementation on adipokine, cerebral, cardiac, intestinal responses and some lysosomal and mitochondrial function parameters in experimentally obese rats. For this purpose, 64 adult male Wistar albino rats between 8-10 weeks of age and weighing 195-215 g were used. The rats were randomly selected as 8 rats in each group with equal average body weights before the experiment and fed with a standard diet as follows: Control (C), J100, J200, J300; In the high-fat diet group, 8 groups were formed: YYDK, YDJ100, YDJ200 and YDJ300. The study groups were as follows: Group K: healthy group that was given standard diet and no jackfruit oil extract (JOE, jackfruit oil extract) (n=8), Group J100 mg/kg (J100): rats were given JOE at a dose of 100 mg/kg via oral gavage (OGV) (n=8), Group J200 mg/kg (J200): rats were given only OGV and 200 mg/kg JOE (n=8), Group J300 mg/kg (J300): rats were given only OGV and 300 mg/kg JOE (n=8), High Fat Diet Control (HFDC) group: experimental obesity induced by applying high fat diet and no jackfruit oil extract (n=8), Group YDJ100 mg/kg (YDJ100): rats were given daily OGV for 60 days. A total of 64 rats were created as follows: 100 mg/kg JOE group (n=8), YDJ200 mg/kg (YDJ200) group: rats experimentally obese by being given a high-fat diet were given 200 mg/kg JOE with daily OGV for 60 days (n=8), YDJ300 mg/kg (YDJ300) group: rats experimentally obese by being given a high-fat diet were given 300 mg/kg JOE with daily OGV for 60 days (n=8). Rats were fed with standard feed for 7 days to get used to the laboratory conditions (temperature (22–24 °C), relative humidity 35-40% and light/dark cycle (12 hours light, 12 hours dark)). Jackfruit oil extract was applied to groups J100, J200, J300 and YDJ100, YDJ200, YDJ300 by daily orogastric gavage for 8 weeks ad libitum. Weight changes will be determined by weighing on the 0th, 15th, 30th, 45th and 60th days of the study, and blood samples will be taken from the tail vein (Vena caudalis) of all subjects on the 0th and 60th days. Apelin, Asprosin, Adiponectin, Irisin, Brain-Derived Neurotrophic Factor were obtained from the serum samples obtained from the blood samples. (BDNF), Cardiac troponin I (cTnI), glucagon-like peptide 1 (GLP-1), lysosomal-associated membrane protein 1 (LAMP1), Mitochondrial-derived peptide (MOTS-c) and Brain mitochondrial carrier protein-1 (BMCP1) levels were examined by ELISA method. All numerical data obtained as a result of the study were statistically analyzed with Duncan test in General Linear Model Univariate in SPSS 26.0 statistics program. Data means were expressed with their standard errors and (±) Repeated measures test was used. All significant differences were evaluated by testing at p<0.05 level. The live weight change of the rats in the study groups increased in the K group compared to the control group, while a significant decrease occurred in the YDJ200 group compared to the YYDC group (p<0.05). In this respect, it was observed that JOE showed anti-obesity effect by reducing the live weight level or preventing weight gain in obese rats. According to the results obtained, the average serum apelin, asprosin, adiponectin, irisin, cTnI levels were determined to be the most significant decrease in the YDJ200 group compared to the YYDK group on the 60th day of the study due to the different rates of JOE dose increase reported in the high-fat diet groups with OGV. On the other hand, the average serum BDNF, GLP-1, LAMP1, MOTS-c and BMCP1 levels were determined to be the most significant increase in the YDJ200 group compared to the YYDC group on the 60th day of the study due to the JOE dose increase (p<0.05). In many diseases, especially obesity, the decrease in LAMP1 levels indicates a disorder in lysosomal functions or autophagy, which are the waste management and recycling processes of cells, leading to cellular damage and metabolic problems. As a result, it was concluded that 200 mg/kg JOE administration in rats did not have any negative effects on healthy and obese rats, and it may be useful in improving the impaired lysosomal function that occurs in obesity, adipokines related to metabolic health (apelin, asprosin, adiponectin and irisin), cerebral response (BDNF) and energy metabolism (MOTS-c, BMCP1), but more comprehensive research is necessary and may be beneficial.
dc.identifier.endpage118
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5NNqZKwwGohPh6_KCcfp-uYYpuWDvruGYHM1pXIJVsh49HskyqdliDbe98YByCJU
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/5105
dc.identifier.yoktezid945265
dc.language.isotr
dc.publisherBayburt Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260218
dc.subjectFizyoloji
dc.subjectPhysiology
dc.subjectVeteriner Hekimliği
dc.titleDeneysel olarak obezite oluşturulan ratlarda jackfruit yağ ekstresi ilavesinin adipokin, serebral, kardiyak, bağırsak yanıt ile bazı lizozomal ve mitokondriyal fonksiyon parametreleri üzerine etkisi
dc.title.alternativeEffect of jackfruit oil extract supplementation on adipokine, cerebral, cardiac, intestinal responses and selected lysosomal and mitochondrial function parameters in experimentally induced obese rats
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu