İşletmelerde Sentetik Elyaf Teknolojisinin İş Sağlığı ve Güvenliği Açısından Değerlendirilmesi

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Türk Eğitim-Sen

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Tekstil sektörü, birçok iş kolu ile birlikte istihdama önemli katkılar sunmaktadır. Tekstil sektörüne ve bağlı iş kollarına yatırımlar çeşitlendikçe ve arttıkça bazı risk etmenlerini yönetmek daha elzem hale gelmektedir. Hammaddeden nihai ürüne kadar tüm proseslere yönelik olarak çalışanların güvenliklerinin ve sağlıklarının sağlanması, yaptıkları işin sürdürülebilirliği ve geliştirilmesi gerekmektedir. Tekstil sektörünün hammadde olarak kullandığı elyaflar doğal ve kimyasal elyaflar olarak iki temel gruba ayrılabilir. Kimyasal elyaflar sınıfında sentetik elyaflar ve rejenere elyaflar yer almaktadır. Bu çalışmada sentetik elyaf teknolojisinde iş-çi sağlı ve iş güvenliğine yönelik olarak değerlendirme yapılmıştır. Yapılan değerlendirmede rayon, polyester, naylon, akrilik ve spandex gibi elyafların üretimin sürecinde sentetik elyaf teknolojisinin çeşitli fiziksel ve kimyasal risk etmenlerini barındırdığı tespit edilmiştir. Fiziksel risk etmenlerinin başında yaralanmalar gelmektedir. Bu yaralanmalar el/el bileğinde yaralanmaları ile baş ve ayak bileği/ayak yaralanmaları olduğu görülmüştür. Kimyasal risk etmenleri kullanılan kimyasallardan zararlı olanlarından sülfürik asit, karbon disülfür, nitrik asit, etilenglikol, hekzametilen diamin, dimetil formamid, formaldehit, baryum sülfat, tereftalik asit ve akrilonitril kaynaklıdır. Bu kimyasallara maruz kalanlarda kanserojen yapıcı etkiler, merkezi sinir sistemi hasarları, cilt, gözler, burun, boğaz ve akciğerlere tahriş edici etkiler, karaciğer ve böbreklere zarar, erkeklerde kısırlık, nekroz ve anoreksiye, disritmilere ve kalp yetmezliği ve diğer fiziksel zararlar gözlemlenebilir. İşçi sağlığı açısından bakıldığında yarı ve tam sentetik üretim sürecinde yer alan işçilerin benzer şekilde mide bulantısı, kusma, baş ağrısı ve göğüs ağrısı şikayeti çekmeleri akabinde nekroz, iştahsızlık, polinöropati, felç, uykusuzluk ve parkinson hastalığına yakalanmaları olasıdır. Bu çalışma sonucunda yapılan çıkarıma göre gerek işçilerin sağlığı gerek mamul, tesis, makine, ekipman ve araçların güvenliğine kadar tüm konularda kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımı ve yasal mevzuatın zorunlu kıldığı tüm argümanların gerekliliği bir kez daha vurgulanmaktadır.
Textile sector provides important contributions to employment with many business lines. As the investments in the textile sector and its affiliated businesses diversify and increase, it becomes more essential to manage some risk factors. It is necessary to ensure the safety and health of employees for all processes from raw materials to the final product, and to sustain and improve their work. The fibers used by the textile industry as raw materials can be divided into two basic groups as natural and chemical fibers. Synthetic fibers and regenerated fibers are included in the chemical fibers class. In this study, an evaluation has been made regarding worker health and safety in synthetic fiber technology. In the evaluation made, it was determined that synthetic fiber technology has various physical and chemical risk factors in the production process of fibers such as rayon, polyester, nylon, acrylic and spandex. Injuries are the main physical risk factors. These injuries were seen as hand / wrist injuries and head and ankle / foot injuries. Among the harmful chemicals used, chemical risk factors are sulfuric acid, carbon disulfide, nitric acid, ethylene glycol, hexamethylene diamine, dimethyl formamide, formaldehyde, barium sulphate, terephthalic acid and acrylonitrile. Carcinogenic effects, central nervous system damage, irritant effects to skin, eyes, nose, throat and lungs, liver and kidney damage, male infertility, necrosis and anorexia, dysrhythmias and heart failure and other physical damages may be observed in those exposed to these chemicals. In terms of worker health, it is possible that workers involved in semi and fully synthetic production process similarly suffer from nausea, vomiting, headache and chest pain, followed by necrosis, anorexia, polyneuropathy, paralysis, insomnia and Parkinson's disease. According to the conclusion made as a result of this study, it is once again emphasized that the use of personal protective equipment (PPE) and the necessity of all the arguments required by the legal legislation in all matters, from the health of the workers to the safety of products, facilities, machinery, equipment and vehicles

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Occupational Health and Safety in Mines, Madenlerde İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı, Fiber Technology, Lif Teknolojisi, Textile Chemistry, Tekstil Kimyası

Kaynak

21. Yüzyılda Fen ve Teknik
Science and Technique in the 21st Century

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

12

Sayı

24

Künye