Öykün- (< *ö?kün-) FİİLİ ÜZERİNE NOTLAR

dc.contributor.authorGüzel, Ferdi
dc.date.accessioned2026-02-28T11:57:50Z
dc.date.available2026-02-28T11:57:50Z
dc.date.issued2024
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractEski Türkçe ötkün- “taklit etmek; anlatmak” bugün çağdaş Türk lehçelerinin bir kısmında aynı şekliyle varlığını sürdürmesine rağmen Oğuz grubu Türk lehçelerinde öykün- şeklinde görülür. Bazı çalışmalarda “taklit etmek” ile “anlatmak” anlamlarını taşıyan farklı fiillerden söz edilmektedir. Gerek Eski Türkçede gerekse Anadolu ağızlarında yer alan veriler ötkün- “taklit etmek” fiilinin “anlatmak” anlamının da bulunduğunu göstermektedir. Dolayısıyla bazı çalışmalarda iddia edildiği gibi iki ayrı fiil değil aynı fiilin birbiriyle ilgili iki anlamı söz konusudur. Oğuz grubu Türk lehçelerindeki öykün- biçimi, ötkün- fiilinin aslının *ö?kün- olduğunu ortaya koymaktadır. Tarihi ve çağdaş lehçelerdeki ötkün- biçimi benzeşme sonucu ortaya çıkmıştır. Tarihî lehçelerde sızıcı /d/ sesinin benzeşme sonucu /t/’ye dönüştüğü birçok örnek bunun mümkün olabileceğini doğrulamaktadır. ötkün- fiilinin öt- “ses çıkarmak” ilişkilendirilmesi hem fonetik hem de semantik açıdan mümkün değildir. Fiilin asli ikinci sesinin /?/ olması, kelimeyi öt- “ses çıkarmak” ile ilişkilendirmenin önündeki en büyük engeldir. Ayrıca ötkün- fiilinin temel anlamı “taklit etmek”tir, “ses çıkarmak” ile bu anlam arasında kolay bir bağlantı kurulamaz. Anadolu ağızlarındaki öyk- ve ök- verilerine göre ötkün- fiilinin tabanı *ö?ük- şeklinde tasarlanabilir.
dc.identifier.doi10.18069/firatsbed.1429226
dc.identifier.endpage560
dc.identifier.issn1300-9702
dc.identifier.issn2149-3243
dc.identifier.issue2
dc.identifier.startpage553
dc.identifier.trdizinid1283885
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.18069/firatsbed.1429226
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1283885
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12403/5240
dc.identifier.volume34
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofFırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR-Dizin_20260218
dc.subjectEski Türkçe
dc.subjectötkün-
dc.subjectöykün-
dc.subject*ö?kün-.
dc.titleÖykün- (< *ö?kün-) FİİLİ ÜZERİNE NOTLAR
dc.typeArticle

Dosyalar