Tefsir ve Usûl-i Fıkıh Açısından Müt‘a Nikâhı Tartışması
| dc.contributor.author | Öztürk, Ömer | |
| dc.contributor.author | Ayengin, Tevhit | |
| dc.contributor.author | Kavut, Ahmet | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-28T11:57:52Z | |
| dc.date.available | 2026-02-28T11:57:52Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | Bayburt Üniversitesi | |
| dc.description.abstract | Müt‘a nikâhı, geçici evlilik anlamında kullanılan tartışmalı bir konudur. Bu çalışma, müt‘a kavramının lugavî ve ıstılahî anlamlarını ele almakta, ardından bu nikâh türünün tefsirlerde ve fıkıh mezheplerindeki değerlendirmesini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Şiî gelenekte, belirli bir süre ve mehir karşılığında kurulan bu evlilik şekli meşru görülmüş, Nisâ Sûresinin 24’üncü âyeti temel dayanak olarak alınmıştır. Şiî müfessirler bu âyette geçen “istimtâ?” kelimesini, geçici evliliğe delil sayarken; Hz. Ömer’in yasağını kişisel içtihat olarak değerlendirmişlerdir. Sünnî mezhepler ise müt‘a nikâhını hem âyetlerin bağlamı hem de Hz. Peygamber’in ve sahabenin uygulamaları doğrultusunda geçersiz saymışlardır. Bu yaklaşımda, söz konusu ruhsatın daha sonra neshedildiği kabul edilir. Talâk, miras ve iddetle ilgili âyetler ile hadisler bu nesih iddiasını desteklemek üzere zikredilir. Ayrıca geçmişte usûl ilkeleri açısından nesh, icmâ ve seddi-zerâ‘i gibi prensipler üzerinden müt‘a nikâhının dinî ve toplumsal açıdan incelenmiş olduğu göz önünde bulundurulduğunda günümüzde de bu perspektiflerden bakılması gerektiği aşikârdır. Müt‘a meselesi, Kur’ân-ı Kerîm tefsiri, hadis yorumu ve fıkıh usûlü açısından da mezhepler arası yaklaşım farklarını gösteren önemli bir örnektir. Bu çerçevede, İslâm toplumlarında evlilik kurumunun süreklilik ve sorumluluk esasına dayanması gerektiği vurgulanmakta, geçici nikâh türlerinin bu ilkeye zarar vereceği ifade edilmektedir. | |
| dc.identifier.doi | 10.18403/emakalat.1668056 | |
| dc.identifier.endpage | 190 | |
| dc.identifier.issn | 1309-5803 | |
| dc.identifier.issue | 1 | |
| dc.identifier.startpage | 172 | |
| dc.identifier.trdizinid | 1328941 | |
| dc.identifier.uri | https://doi.org/10.18403/emakalat.1668056 | |
| dc.identifier.uri | https://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1328941 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12403/5259 | |
| dc.identifier.volume | 18 | |
| dc.indekslendigikaynak | TR-Dizin | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.relation.ispartof | EMakalat Mezhep Araştırmaları Dergisi | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_TR-Dizin_20260218 | |
| dc.subject | Şiî | |
| dc.subject | Sünnî | |
| dc.subject | Tefsir | |
| dc.subject | İslâm Hukuku | |
| dc.subject | Müt‘a | |
| dc.title | Tefsir ve Usûl-i Fıkıh Açısından Müt‘a Nikâhı Tartışması | |
| dc.type | Article |
