Yûsuf el-Karadâvî’nin Fıkhu’z-Zekât Adlı Eseri Işığında Makâsıd Temelli İktisada Bakışı

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorAbdulazız, Eid Fethi
dc.contributor.authorAyengin, Tevhit
dc.contributor.authorKavut, Ahmet
dc.date.issued2026
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractİslâm fıkhı, tarih boyunca mezhepler arası çeşitliliği ve geniş içtihadî imkânıyla öne çıkmıştır. Modern dönemde ise çağın gerçekliği ile nass ekseni arasında dengeli bir yenilenme ihtiyacı doğmuştur. Bu bağlamda Yusuf el-Karadâvî (1926–2022), gelenek ile moderniteyi buluşturan özgün bir yaklaşım sergilemiştir. Onun yöntemi vasatlık ve itidal üzerine kuruludur. Aşırılığı ve daralmayı reddettiği gibi sabitelere yönelik gevşeklik ve tefrîti de kabul etmemiştir. Şeriatın maksatlarını merkeze alarak nasların ve icmâ edilen hükümlerin korunmasını esas almış, mezhepler karşısında ise taassuba düşmeden, delile dayalı görüş tercihine yönelmiştir. Karadâvî ayrıca kolektif içtihada ve kurumsal çalışmalara özel önem vermiş, çağın karmaşık meselelerini bireysel fıkhın kuşatamayacağını vurgulamış ve fıkıh akademilerinin gelişimine katkı sağlamıştır. “Vâkıa fıkhı” anlayışıyla fetvayı ekonomik, sosyal ve siyasî verilerle irtibatlandırmıştır. Neticede onun metodolojisi, sabite ile değişkeni mezcederek hem çağa temas eden hem de özünü koruyan dinamik bir fıkıh inşasını hedeflemiştir. Bu çalışma, Karadâvî’nin zekât fıkhı alanında ortaya koyduğu çabaları merkeze alarak onun fıkıh anlayışını ve makâsıd temelli iktisat tasavvurunu incelemektedir. Araştırmada özellikle Fıkhu’z-Zekât adlı eser esas alınarak, Karadâvî’nin zekât anlayışının servetin dolaşımını sağlayan, sosyal adaleti güçlendiren, yoksulluğu azaltan ve toplumsal dayanışmayı kurumsallaştıran bütüncül bir sistem olarak değerlendirdiği ortaya konulmuştur. Bu çerçevede onun kâğıt para, maaş ve ücretler, serbest meslek kazançları, sabit gelir getiren mallar, şirket hisseleri ve diğer çağdaş malî değerlerin zekâtına ilişkin görüşleri analiz edilmiştir. Çalışmada, Karadâvî’nin bu meselelerde nemâ, mali güç, fakirlerin hakkının korunması ve mükellefler arasında adaletin sağlanması ilkelerini öne çıkardığı tespit edilmiştir. Ayrıca onun devletin ve zekât kurumlarının zekâta tâbi malların tespiti, zekâtın toplanması, dağıtılması ve ihtiyaç sahiplerinin ekonomik bakımdan güçlendirilmesi hususlarındaki rolüne verdiği önem değerlendirilmiştir. Karadâvî’nin zekât fıkhı, klasik fıkıh birikimi ile çağdaş ekonomik gerçekliği uzlaştırmayı amaçlayan, adalet, tekâfül ve insan onurunun korunması esaslarına dayalı makâsıd merkezli bir İslâm iktisadı modelinin temel unsurlarını yansıtmaktadır.
dc.identifier.dergipark1879462
dc.identifier.doi10.69576/ihya.1879462
dc.identifier.endpage1026
dc.identifier.issn2149-2344
dc.identifier.issue2
dc.identifier.orcid0000-0002-0927-5129
dc.identifier.orcid0000-0002-1561-4828
dc.identifier.orcid0000-0001-9897-3596
dc.identifier.startpage1005
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.69576/ihya.1879462
dc.identifier.volume12
dc.language.isoar
dc.publisherMehmet Ayhan
dc.relation.ispartofİhya Uluslararası İslam Araştırmaları Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260820
dc.subjectİslam Hukuku
dc.subjectYûsuf El-Karadâvî
dc.subjectTecdîd
dc.subjectMakâsıd
dc.subjectGüncel Meseleler
dc.titleYûsuf el-Karadâvî’nin Fıkhu’z-Zekât Adlı Eseri Işığında Makâsıd Temelli İktisada Bakışı
dc.title.alternativeYusuf al-Qaradawi’s View of Maqasid-Based Economics in Light of His Book Fiqh al-Zakah
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

Öksüz Yayınlar Koleksiyonu