Ferîdüddîn Attâr’ın Mantıku’t-Tayr Eserinde Sünnîlik Tasavvuru ve Mezhebî Kimlik
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Atatürk Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Bu çalışma, 13. yüzyıl İslâm düşüncesi ve tasavvuf edebiyatının en köşe taşı isimlerinden biri olan Ferîdüddîn Attâr’ın hayatı, eserleri ve özellikle akademik çevrelerde tartışma konusu olan mezhebî kimliğini mercek altına almaktadır. Attâr’ın mezhebî aidiyeti, özellikle Şiî tezkire yazarlarının ona atfettiği ancak modern araştırmalar neticesinde apokrif (uydurma) olduğu kanıtlanan Mazharu’l-Acâyib ve Heft Vâdî gibi eserler üzerinden spekülasyonlara açık hale getirilmiştir. Bu iddialar genellikle Attâr’ın eserlerinde sergilediği derin Ehl-i Beyt sevgisi ve Hz. Ali’ye olan irfânî bağlılığı üzerinden temellendirilse de müellifin asıl şaheseri kabul edilen Mantıku’t-Tayr bu tartışmalara doktrinel bir açıklık getirir. Makalede, Attâr’ın Mantıku’t-Tayr mukaddimesinde "Dört Halife" Hulefâ-yi Râşidîn için kaleme aldığı methiyeler ayrıntılı olarak analiz edilmektedir. Attâr; Hz. Ebubekir’i sadakat ve tasavvufî kutbiyetin merkezi, Hz. Ömer’i adalet ve hakikatin miyarı, Hz. Osman’ı haya ve ilmin cem edildiği bir pınar, Hz. Ali’yi ise velâyet ve irfânın kapısı olarak tavsif ederken Sünnî-İslâm geleneğinin hiyerarşik ve tarihsel meşruiyet zeminine sadık kalmıştır. Sonuç olarak çalışma, Attâr’ın mezhepler üstü bir dil kullansa da temel inanç ekseninde Sünnî-Tasavvufî paradigmanın en güçlü temsilcilerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Feridüddin Attâr, Mantıku’t-Tayr, mezhebî kimlik, velâyet, râşid halifeler
Kaynak
Current Perspectives in Social Sciences
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
30
Sayı
2
