Ferîdüddîn Attâr’ın Mantıku’t-Tayr Eserinde Sünnîlik Tasavvuru ve Mezhebî Kimlik

dc.contributor.authorSever, Mehmet
dc.date.issued2026
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractBu çalışma, 13. yüzyıl İslâm düşüncesi ve tasavvuf edebiyatının en köşe taşı isimlerinden biri olan Ferîdüddîn Attâr’ın hayatı, eserleri ve özellikle akademik çevrelerde tartışma konusu olan mezhebî kimliğini mercek altına almaktadır. Attâr’ın mezhebî aidiyeti, özellikle Şiî tezkire yazarlarının ona atfettiği ancak modern araştırmalar neticesinde apokrif (uydurma) olduğu kanıtlanan Mazharu’l-Acâyib ve Heft Vâdî gibi eserler üzerinden spekülasyonlara açık hale getirilmiştir. Bu iddialar genellikle Attâr’ın eserlerinde sergilediği derin Ehl-i Beyt sevgisi ve Hz. Ali’ye olan irfânî bağlılığı üzerinden temellendirilse de müellifin asıl şaheseri kabul edilen Mantıku’t-Tayr bu tartışmalara doktrinel bir açıklık getirir. Makalede, Attâr’ın Mantıku’t-Tayr mukaddimesinde "Dört Halife" Hulefâ-yi Râşidîn için kaleme aldığı methiyeler ayrıntılı olarak analiz edilmektedir. Attâr; Hz. Ebubekir’i sadakat ve tasavvufî kutbiyetin merkezi, Hz. Ömer’i adalet ve hakikatin miyarı, Hz. Osman’ı haya ve ilmin cem edildiği bir pınar, Hz. Ali’yi ise velâyet ve irfânın kapısı olarak tavsif ederken Sünnî-İslâm geleneğinin hiyerarşik ve tarihsel meşruiyet zeminine sadık kalmıştır. Sonuç olarak çalışma, Attâr’ın mezhepler üstü bir dil kullansa da temel inanç ekseninde Sünnî-Tasavvufî paradigmanın en güçlü temsilcilerinden biri olduğunu ortaya koymaktadır.
dc.identifier.dergipark1853619
dc.identifier.doi10.53487/atasobed.1853619
dc.identifier.endpage454
dc.identifier.issn2822-3160
dc.identifier.issue2
dc.identifier.orcid0000-0001-6385-6576
dc.identifier.startpage440
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.53487/atasobed.1853619
dc.identifier.volume30
dc.institutionauthorSever, Mehmet
dc.language.isoen
dc.publisherAtatürk Üniversitesi
dc.relation.ispartofCurrent Perspectives in Social Sciences
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260820
dc.subjectFeridüddin Attâr
dc.subjectMantıku’t-Tayr
dc.subjectmezhebî kimlik
dc.subjectvelâyet
dc.subjectrâşid halifeler
dc.titleFerîdüddîn Attâr’ın Mantıku’t-Tayr Eserinde Sünnîlik Tasavvuru ve Mezhebî Kimlik
dc.title.alternativeThe Conception of Sunnism and Debates on Sectarian Identity in Far?d al-D?n ?A???r’s Man?iq al-?ayr
dc.typeArticle

Dosyalar