Osmanlılar’da Meşruiyet ve Motivasyon Aracı Olarak Rüya Motifleri (1453-1566)

Küçük Resim Yok

Tarih

2026

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Esengul Kara

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Osmanlıların kuruluş ve yükseliş dönemlerinde, toprak genişletme, ülke içinde ve uluslararası düzlemde meşruiyet devşirerek taraftar kazanma gibi hedefler doğrultusunda çeşitli politik girişimlerde bulundukları görülmektedir. Bu çerçevede değerlendirilebilecek rüya anlatılarında, peygamber ve halife gibi İslâm dünyasında yüksek meşruiyete sahip dinî şahsiyetlerin sıklıkla yer aldığı motifler dikkat çekicidir. Sultana arz edilen rüyaların cihan hâkimiyeti mefkûresiyle uyumlu sembolik unsurlar içerdiği dikkat çekmektedir. Nitekim genel olarak seferler öncesinde görülen; zaferi müjdeleyen, hatta seferin muhtemel istikametini dahi işaret eden rüyaların politik işlevinin öne çıktığı değerlendirilmektedir. İncelenen rüya anlatılarının yalnızca politik bir boyut taşımadığı; aynı zamanda belirgin folklorik unsurlar barındırarak dönemin kültürel dokusunu yansıttığı söylenebilir. Nitekim ay, güneş ve yıldız gibi semavî unsurların yanı sıra mitolojik değere sahip kuş, balık ve koç gibi motifler, insan topluluklarının doğayla kurduğu ilişkinin, korkularının, umutlarının ve kozmolojik tasavvurlarının sembolik tezahürleri olarak değerlendirilmektedir. Bu sembollerin aynı zamanda güç, otorite ve kader tasavvurlarıyla irtibatlı anlamlar içerdiği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, ele alınan döneme ilişkin başta arşiv belgeleri olmak üzere, konuya ışık tutan diğer kaynaklardan yararlanılmıştır.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Osmanlılar, Rüya, Fatih, Yavuz, Kanunî

Kaynak

İçtimaiyat

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

10

Sayı

2

Künye