Osmanlılar’da Meşruiyet ve Motivasyon Aracı Olarak Rüya Motifleri (1453-1566)

dc.contributor.authorSaka, Erdem
dc.date.issued2026
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractOsmanlıların kuruluş ve yükseliş dönemlerinde, toprak genişletme, ülke içinde ve uluslararası düzlemde meşruiyet devşirerek taraftar kazanma gibi hedefler doğrultusunda çeşitli politik girişimlerde bulundukları görülmektedir. Bu çerçevede değerlendirilebilecek rüya anlatılarında, peygamber ve halife gibi İslâm dünyasında yüksek meşruiyete sahip dinî şahsiyetlerin sıklıkla yer aldığı motifler dikkat çekicidir. Sultana arz edilen rüyaların cihan hâkimiyeti mefkûresiyle uyumlu sembolik unsurlar içerdiği dikkat çekmektedir. Nitekim genel olarak seferler öncesinde görülen; zaferi müjdeleyen, hatta seferin muhtemel istikametini dahi işaret eden rüyaların politik işlevinin öne çıktığı değerlendirilmektedir. İncelenen rüya anlatılarının yalnızca politik bir boyut taşımadığı; aynı zamanda belirgin folklorik unsurlar barındırarak dönemin kültürel dokusunu yansıttığı söylenebilir. Nitekim ay, güneş ve yıldız gibi semavî unsurların yanı sıra mitolojik değere sahip kuş, balık ve koç gibi motifler, insan topluluklarının doğayla kurduğu ilişkinin, korkularının, umutlarının ve kozmolojik tasavvurlarının sembolik tezahürleri olarak değerlendirilmektedir. Bu sembollerin aynı zamanda güç, otorite ve kader tasavvurlarıyla irtibatlı anlamlar içerdiği anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, ele alınan döneme ilişkin başta arşiv belgeleri olmak üzere, konuya ışık tutan diğer kaynaklardan yararlanılmıştır.
dc.identifier.dergipark1807733
dc.identifier.doi10.33709/ictimaiyat.1807733
dc.identifier.endpage601
dc.identifier.issn3149-8655
dc.identifier.issn2602-3377
dc.identifier.issue2
dc.identifier.orcid0000-0001-8149-6949
dc.identifier.startpage578
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.33709/ictimaiyat.1807733
dc.identifier.volume10
dc.institutionauthorSaka, Erdem
dc.language.isotr
dc.publisherEsengul Kara
dc.relation.ispartofİçtimaiyat
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260820
dc.subjectOsmanlılar
dc.subjectRüya
dc.subjectFatih
dc.subjectYavuz
dc.subjectKanunî
dc.titleOsmanlılar’da Meşruiyet ve Motivasyon Aracı Olarak Rüya Motifleri (1453-1566)
dc.typeArticleen_US
dc.typeArticle

Dosyalar