Samakovcuk Demir Madenleri’nde Üretim Faaliyetleri (1695-1725)
Küçük Resim Yok
Tarih
2026
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Samakovcuk Dökümhâneleri, Fatih Sultan Mehmed döneminde işletildiği şeklindeki yerel bilgiye istinaden “Fatih Dökümhânesi” şeklinde adlandırılmıştır. Burada erken dönemlerde maden işletmesi bulunduğuna dair kaynakların varlığı bu sıfatın yerinde olduğunu göstermektedir. Erken dönemlerde işletilen fakat XVII. yüzyılın sonlarına kadar âtıl kalan Samakovcuk’ta Osmanlılar’ın hammadde ihtiyacı nedeniyle yeniden ocaklar açılmış ve ham demir çıkarılmıştır. Buradan çıkarılan demir İstanbul’daki harp sanayi tesislerine gönderilerek işlenmek suretiyle top güllesi ve humbara yapımında kullanılmıştır. XVII. yüzyılın sonunda ve XVIII. yüzyılın başında yoğunlaşan bu faaliyetler Prut Seferi’nin öncesinde de yoğunlaşmış olup seferden sonra durma noktasına gelmiştir. Ancak 1714 yılında Venedik üzerine yapılacak seferin hazırlıklarına başlanmıştır. Akabinde ise Avusturya ve İran üzerine yapılacak seferlerin hazırlıkları münasebetiyle Tophâne ve Tersane gibi kurumlara ciddi miktarlarda demir gönderilmiştir. 1695-1725 yılları arasındaki zaman diliminde toplamda üç milyon tonun üzerinde maden ilgili kurumlara gönderilmiştir. Madenler deniz yoluyla sevk edilmiştir. Bu faaliyetleri yürüten madenciler bazı vergilerden muaf olmuşlardır. Bu çalışmada 1695-1725 yılları arasında Samakovcuk demir madenlerindeki üretim faaliyetlerin, gönderilen demirin teslim edildiği kurumların, madenci taifesinin, üretim miktarlarının ve nakliye faaliyetlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın en önemli kaynaklarını Osmanlı Arşivleri’nden temin ettiğimiz zengin bilgiler ihtiva eden belgeler oluşturmaktadır. Araştırma-inceleme türü eserlerden de yararlanılmıştır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Samakovcuk, Demir, Tophâne, Tersane, Fatih Dökümhânesi
Kaynak
Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
Sayı
17
