Samakovcuk Demir Madenleri’nde Üretim Faaliyetleri (1695-1725)

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorSaka, Erdem
dc.date.issued2026
dc.departmentBayburt Üniversitesi
dc.description.abstractSamakovcuk Dökümhâneleri, Fatih Sultan Mehmed döneminde işletildiği şeklindeki yerel bilgiye istinaden “Fatih Dökümhânesi” şeklinde adlandırılmıştır. Burada erken dönemlerde maden işletmesi bulunduğuna dair kaynakların varlığı bu sıfatın yerinde olduğunu göstermektedir. Erken dönemlerde işletilen fakat XVII. yüzyılın sonlarına kadar âtıl kalan Samakovcuk’ta Osmanlılar’ın hammadde ihtiyacı nedeniyle yeniden ocaklar açılmış ve ham demir çıkarılmıştır. Buradan çıkarılan demir İstanbul’daki harp sanayi tesislerine gönderilerek işlenmek suretiyle top güllesi ve humbara yapımında kullanılmıştır. XVII. yüzyılın sonunda ve XVIII. yüzyılın başında yoğunlaşan bu faaliyetler Prut Seferi’nin öncesinde de yoğunlaşmış olup seferden sonra durma noktasına gelmiştir. Ancak 1714 yılında Venedik üzerine yapılacak seferin hazırlıklarına başlanmıştır. Akabinde ise Avusturya ve İran üzerine yapılacak seferlerin hazırlıkları münasebetiyle Tophâne ve Tersane gibi kurumlara ciddi miktarlarda demir gönderilmiştir. 1695-1725 yılları arasındaki zaman diliminde toplamda üç milyon tonun üzerinde maden ilgili kurumlara gönderilmiştir. Madenler deniz yoluyla sevk edilmiştir. Bu faaliyetleri yürüten madenciler bazı vergilerden muaf olmuşlardır. Bu çalışmada 1695-1725 yılları arasında Samakovcuk demir madenlerindeki üretim faaliyetlerin, gönderilen demirin teslim edildiği kurumların, madenci taifesinin, üretim miktarlarının ve nakliye faaliyetlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın en önemli kaynaklarını Osmanlı Arşivleri’nden temin ettiğimiz zengin bilgiler ihtiva eden belgeler oluşturmaktadır. Araştırma-inceleme türü eserlerden de yararlanılmıştır.
dc.identifier.dergipark1901216
dc.identifier.doi10.32953/abad.1901216
dc.identifier.endpage200
dc.identifier.issn2618-6004
dc.identifier.issn2636-8188
dc.identifier.issue17
dc.identifier.orcid0000-0001-8149-6949
dc.identifier.startpage179
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.32953/abad.1901216
dc.institutionauthorSaka, Erdem
dc.language.isotr
dc.publisherTekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
dc.relation.ispartofAnadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260820
dc.subjectSamakovcuk
dc.subjectDemir
dc.subjectTophâne
dc.subjectTersane
dc.subjectFatih Dökümhânesi
dc.titleSamakovcuk Demir Madenleri’nde Üretim Faaliyetleri (1695-1725)
dc.typeArticleen_US
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

Öksüz Yayınlar Koleksiyonu