Modernleşmenin Eşiğinde: Osmanlı Ermenilerinde Eğitim ve Kültürün Dönüşümü

Küçük Resim Yok

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Bayburt University

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Bu makale, Osmanlı Ermenilerinin modernleşme sürecini siyasal, toplumsal ve kültürel boyutlarıyla ele almaktadır. 1878 Berlin Antlaşması'nın 61. maddesiyle uluslararası gündeme taşınan "Ermeni Meselesi", Osmanlı-Ermeni ilişkilerinde yapısal bir kırılmaya yol açmış ve Gregoryen Kilisesi ile Osmanlı merkezi yönetimi arasındaki güç mücadelesini derinleştirmiştir. Bu bağlamda, Ermeni muallimlerin okullarda sadece eğitim değil, aynı zamanda siyasal bilinç üretimi açısından üstlendikleri rol özel olarak incelenmektedir. Amerikan misyoner okullarının etkisiyle seküler, bireyci ve eleştirel düşünceye sahip yeni bir gençlik ortaya çıkmış, bu kuşak milliyetçi ve ayrılıkçı eğilimleri benimseyerek geleneksel cemaat yapılarına mesafe almıştır. II. Abdülhamid yönetimi, bu gelişmelere karşı sansür, denetim ve merkeziyetçi eğitim politikalarıyla yanıt vermiştir. Modernleşme süreci yalnızca eğitimde değil, kültürel üretim alanlarında da derin bir dönüşüm yaratmıştır
This study examines the modernization process of Ottoman Armenians within its political, social, and cultural dimensions. The inclusion of the "Armenian Question" in the international agenda through Article 61 of the 1878 Treaty of Berlin led to a structural rupture in Ottoman-Armenian relations and intensified the power struggle between the Gregorian Church and the Ottoman central administration. In this context, special attention is given to the role of Armenian teachers (muallims), who functioned not only as educators but also as agents of political consciousness within schools. Influenced by American missionary schools, a new generation emerged characterized by secularism, individualism, and critical thinking. This generation distanced itself from traditional communal structures and embraced nationalist and separatist discourses. The reign of Sultan Abdulhamid II responded to these developments with censorship, surveillance, and centralist educational policies. The modernization process, however, extended beyond the realm of education, bringing about profound transformations in cultural production, including literature, theater, and the press.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Modernization Sociology, Modernleşme Sosyolojisi, Political History (Other), Siyasi Tarih (Diğer)

Kaynak

BAYU Journal of Social Sciences
BAYÜ Sosyal Bilimler Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

8

Sayı

16

Künye