Harf-i Cerlerin Kur'an-ı Kerim'in Anlam Dünyasına Etkisi: Dilbilim, Tefsir ve Fıkıh Açısından Bir Değerlendirme
| dc.contributor.author | Ayengin, Tevhit | |
| dc.contributor.author | Abdulazız, Eid | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-28T12:25:24Z | |
| dc.date.available | 2026-02-28T12:25:24Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | Bayburt Üniversitesi | |
| dc.description.abstract | Bu çalışma, Kur'an-ı Kerim'deki harf-i cerlerin anlam inşasına katkısını dilbilim, tefsir ve fıkıh perspektiflerini birleştiren sistematik bir çerçevede ele alır. İnceleme, ??" ,"(min (??? ???" ??? ??" ,"(ila (?? ???" ,"(ala (????? ??" ve)" bi (???? ??) fi)" edatlarının seçilmiş ayetlerdeki kullanımını üç katmanlı bir yöntemle (lügat—tefsir—fıkıh) çözümleyerek her harfin bağlama göre kazandığı çoklu işlevleri görünür kılar. Bulgulara göre bu edatlar tek ve sabit bir anlam taşımayıp; teb'iz ve tebyin (min), nihayet ve ma'iyye (ila), istihkak ve iltisak (ala), sebebiyet, istiane ve te'diyye (bi), zarfiyet ve sebebiyet (fi) gibi farklı semantik rollere sahiptir. Buna binaen çalışma, bu farklılıkların fıkhi istinbatı doğrudan etkilediğini gösteren klasik örnekleri tartışır. ? ???" ,Örneğin ????????? ? ?? ??? ??? ? ??? ???? ??? ??????" ;olmaması olup dahil hükme dirseklerin ifadesinde" ?? da"?? başın tamamının mı yoksa bir kısmının mı mesh edileceği; "??? ??? ??? ??? ? in'min daki"???????? ?? tebyin mi teb'iz mi olduğu gibi ihtilaflar, hükmün sonucunu değiştirebilmektedir. Yöntem bölümünde, dilcilerin sunduğu ihtimallerin (Ahfeş, Zeccac, Rummani; ayrıca Lisanü'l-Arab, Ragıb el-İsfahani) tefsir geleneğinde (Taberi, Zemahşeri, Razi, Kurtubi, İbn Kesir) siyak-sibakla daraltılıp yönlendirildiği; fukahanın (Şafii, Kasani, İbn Kudame, Cessas, Beyhaki) ise bu nüansları ameli hükme dönüştürdüğü gösterilir. Sonuç olarak çalışma, edatların işlevsel-semantik çözümlemesini hem rivayet hem dirayet tefsiriyle irtibatlandırarak, usuli ilkeler eşliğinde hüküm üretiminde kaçınılmaz bir yöntem adımı olarak konumlandırır. | |
| dc.description.abstract | This study examines the contribution of the Qur'anic prepositions (?uruf al-jar) to meaning construction within a systematic framework that integrates linguistics, exegesis, and jurisprudence. It analyzes the uses of "??? ???) min)," "?? ??? ??" ",(ila (?? ???" ",('ala (????? ???? (bi)," and "?? ??) fi)" in selected verses through a three-tiered method (lexicography—tafsir—fiqh), thereby making visible the multiple functions each particle acquires according to context. The findings indicate that these particles do not carry single, fixed senses; rather, they assume diverse semantic roles such as partitivity and specification (min), limit/terminus and accompaniment (ila), entitlement/adhesion ('ala), causation, instrumentality/assistance, and transitivity (bi), as well as locative/temporal inclusion and, in some contexts, causation (fi). Accordingly, the study discusses classical cases showing that such differences directly affect juridical inference (istinba?): for instance, whether the elbows are included in the ruling implied by "??? ? ????????? ? ?? ??? ??? ? ??? ???? ??? ??????" whether"; ?? ?? "requires wiping the whole head or only a part; and whether the min in "??? ??? ??? ??? ? "???????? ?? denotes specification or partitivity—all of which alter the legal outcome. Methodologically, the possibilities adduced by the lexicographers are shown to be narrowed and directed by context (siyaq–sibaq) within the tafsir tradition, while the jurists translate these nuances into operative rulings. In sum, particle analysis—integrated with riwaya/diraya exegesis under u?ul al-fiqh—is essential to legal reasoning. | |
| dc.identifier.doi | 10.26650/jos.1695888 | |
| dc.identifier.endpage | 395 | |
| dc.identifier.issn | 1307-5020 | |
| dc.identifier.issn | 2717-6916 | |
| dc.identifier.issue | 47 | |
| dc.identifier.startpage | 373 | |
| dc.identifier.uri | https://doi.org/10.26650/jos.1695888 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12403/6366 | |
| dc.language.iso | ar | |
| dc.publisher | İstanbul Üniversitesi | |
| dc.relation.ispartof | Şarkiyat Mecmuası | |
| dc.relation.ispartof | Şarkiyat Mecmuası | |
| dc.relation.publicationcategory | Makale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_DergiPark_20260218 | |
| dc.subject | Cultural Studies (Other) | |
| dc.subject | Kültürel çalışmalar (Diğer) | |
| dc.title | Harf-i Cerlerin Kur'an-ı Kerim'in Anlam Dünyasına Etkisi: Dilbilim, Tefsir ve Fıkıh Açısından Bir Değerlendirme | |
| dc.title.alternative | The Semantic Impact of Prepositions in the Qur'an: A Linguistic, Exegetical, and Jurisprudential Analysis | |
| dc.type | Article |
