Yazar "Demir, Necip Sefa" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 9 / 9
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe An Overview of Zaynuddin al-Iraqi's Life and Works(Bayburt Üniversitesi, 2024) Demir, Necip SefaThe science of Hadith was born in the time of the Messenger of Allah (s.a.s.) and has developed and progressed until today. Like all Islamic sciences, the science of Hadith developed remarkably in the first three centuries and sub-sciences with their own methods emerged from it. One of them is the 'Science of Jarh and Ta'dil', which means the evaluation of Hadith Rawis, and the other is the field of 'Tahkik', which includes the evaluation, development and identification of previously written works. Zayn al-Din al-Iraqi, who is one of the leading figures of both Jarh wa Ta'dil and Tahkiq, and who has accepted and trained many great scholars such as Ibn Hajar al-Askalani as his students, has a very valuable position and importance in the science of hadith. In this study, his name, ancestry, hometown, life, teachers, students he trained, and the works he wrote are analyzed. In this context and due to the fact that this is an article, the subject has been written without going into excessive detail.Öğe Erîke hadîsi (Sened ve metin tenkîdi)(Bayburt Üniversitesi, 2018) Demir, Necip Sefa; Bakan, TevhitErîke lafzı ilk bakışta anlaşılmasa da esasen Arapça'da koltuk, taht ve divan gibi anlamlara gelmektedir. Sıhhat incelemesi yapılacak olan hadîsin, bu isimle tesmiye edilmesinin sebebi söz konusu lafzın, hadîsin bütün rivâyetlerinde ortak kullanılan bir lafız olmasıdır. Resûlullâh'ın (s.a.s.) teşrî' (hüküm koyma) yetkisinden ve ona itâatten bahseden bu hadîs, altı ayrı sahâbî tarafından farklı tarîklerle rivâyet edilmiştir. Daha sonraki tabakalarda da bu rivâyetlerin vecihleri artmıştır. Bu çalışmada bu rivâyetler sened ve metin açısından incelenmiş olup söz konusu hadîsin, Resûlullâh'a (s.a.s.) aidiyeti tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde hadîsin senedi detaylı bir şekilde incelenmiştir. Hadîsin tespit edilen rivâyetlerinin hem sahâbî râvîsi bağlamında özel, hem de bütün rivâyetlerini barındıran genel isnâd şemaları ilgili bölümlerde sunulmuştur. Daha sonra bu isnâdlarda bulunan râvîlerin her biri cerh ve ta?dîl açısından incelenmiş olup sika veya zayıf olup olmadıkları tespit edilmeye çalışılmış daha sonra senedler, ittisâline, sened sayısına, müntehâsına ve sıhhatine göre incelenmiş ve gerekli tespitler yapılmıştır. İkinci bölümde ise senedleri incelenmiş olan bu rivâyetlerin, tahrîc edildikleri kaynaklarla birlikte birer birer hem orijinal metinleri hem de tercümeleri sunulmuştur. Bu rivâyetlerin asgarî müşterekleri tespit edilmiş, rivâyet farklılıklarına dikkat çekilmiş ve neticede bu rivâyetler bütünleştirilmişlerdir. İkinci bölümün sonunda sened ve metin tenkîdi yapılan bu rivâyetler içerik ve muhteva itibarıyla farklı kriterlere arz edilmiştir. Sonuç kısmında ise hem sened hem de metin incelemesi yapılıp başta Kur'ân-ı Kerim olmak üzere farklı kıstaslara arz edilen bu hadîsin sıhhati noktasındaki tespitlerden söz edilmiştir. Anahtar kelimeler: Erîke, Hadîs, Erîke Hadîsi, Metin Tenkîdi, Sened Tenkîdi, İsnad Şeması.Öğe Hadîs ve belâgat ilişkisi(Bayburt Üniversitesi, 2024) Demir, Necip Sefa; Bakan, Tevhitİslâmî ilimlerin en önemlilerinden sayılan hadîs ililmlerinin belâgat ilimleri ile ilişkisinin tespiti ve belâgatın, hadîslerin anlaşılmasındaki rolü ve etkisinin ortaya konması son derece mühimdir. Bu gaye ile giriş ve üç bölümden oluşan bu çalışmanın girişinde genel bilgiler ve kavramlar ile bu ilişki tanıtıldıktan sonra ilk bölümünde hadîs ilimlerinin belâgat ilimleriyle ilişkisi ve bunların etkileşimi çeşitli yönlerden ele alınarak örneklerle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise meânî, beyân ve bedî' ilimlerinden oluşan belâgat ilimlerinin hem genel olarak tanıtılması hem de hadîslerdeki tezâhürü ve onların doğru anlaşılmasına etkileri örneklerle belirtilmeye çalışılmıştır. Bu kapsamda Resûlullah'ın (s.a.s.) kullandığı tespit edilen edebî/belâgî sanatlar müstakil bir bölüm olarak sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise ilk bakışta anlaşılması müşkül olan ancak belâgat ilimleri sayesinde Kur'ân ve Sünnet ile teâruz etmeyecek şekilde doğru bir anlama kavuşturulan hadîsler ele alınarak açıklanmaya ve belâgat ilimlerinin, hadîslerin doğru anlaşılmasındaki rolünün ortaya konulmasına çalışılmıştır. Neticede bu iki esas ana ilmin birbirleriyle girift bir ilişki içinde olup bağımsız düşünülemeyeceği ve çoğu belîğ/vecîz olarak günümüze ulaşan hadîslerin de belâgat bilgisi ve bakışı olmadan doğru anlaşılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.Öğe Hadise Dair Makaleler(Bayburt University, 2018) Demir, Necip SefaEser, isminden de anlaşılacağı üzere Prof. Dr. Selçuk Coşkun'un hadis ilmi sahasında yazdığı farklı konuları muhtevi makalelerden oluşmaktadır. Bu bağlamda kitap, makalelerin konularına göre beş bölüme ayrılmış ve makaleler bu bölümler altında ele alınmıştır.Öğe İlahiyat Fakültesi Öğrencilerinin Dindarlık Düzeyleri Bağlamında Hadislere Yaklaşımları: Bayburt Üniversitesi Örneği(Kafkas Üniversitesi, 2026) Demir, Necip Sefa; Okur, SüheybBayburt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden lisans ve lisansüstü düzeyde toplam 502 öğrenci üzerinde kesitsel tarama yöntemiyle gerçekleştirilen bu araştırma, öğrencilerin dindarlık düzeyleri ile hadislere yaklaşımları arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin cinsiyet ve öğrenim düzeyine göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemiştir. Veri toplama aracı olarak "İlahiyatçılar İçin Hadislere Yaklaşım Ölçeği" ve "Kur'an-ı Kerim Bağlamında İslami Dindarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular, öğrencilerin hadislere yaklaşımlarının genel olarak orta düzeyde ve dengeli olduğunu, İslami dindarlık düzeylerinin ise yüksek olduğunu göstermiştir. Cinsiyet değişkeni açısından, genel literatürün aksine erkek öğrencilerin dindarlık düzeylerinin, özellikle ibadet ve pratiğe dayalı boyutlarda, kadınlara göre anlamlı biçimde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğrenim düzeyine bakıldığında, hadislere yaklaşımda fark görülmezken, sınıf düzeyi yükseldikçe (özellikle 3. ve 4. sınıflara doğru) toplam dindarlık puanlarında ve alt boyutlarda (iyilik, inanç, ibadet, yakınlık) anlamlı artışlar belirlenmiştir, bu da ilahiyat eğitiminin olumlu pekiştirici etkisine işaret etmektedir. Korelasyon analizleri, hadislere yaklaşım ile genel dindarlık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığını ortaya koymuştur; ancak dindarlığın alt boyutları arasında güçlü pozitif ilişkiler mevcutken, ahlak boyutu en zayıf ilişkiyi sergilemiştir. Çalışmanın sınırlılıkları arasında kesitsel tasarım ve sosyal beğenirlik yanlılığı riski yer almakta olup, gelecekteki araştırmalar için boylamsal çalışmalar ve ahlak boyutunun özgün konumunun derinlemesine incelenmesi önerilmiştir.Öğe Investigating the Relationship Between Perceptions of Hadith and Sunnah and Internal Spirituality Levels of Students of the Faculty of Theology: A Bayburt University Case Study(Bayburt University, 2025) Demir, Necip Sefa; Okur, SüheybThe problem of this study is the nature of the relationship between the perceptions of Hadith and Sunnah and the levels of internal spirituality among faculty of theology students. The aim of the study is to determine the relationship between the Hadith and Sunnah perceptions of faculty of theology students and their levels of internal spirituality using quantitative research methods. This study is significant for providing insights into the approaches to Hadith and Sunnah and the spiritual conditions of students pursuing theological education. The study's sample consists of 490 undergraduate and graduate students from Bayburt University, Faculty of Theology. The "Hadith and Sunnah Perception Scale (HSÖ)" and the "Internal Spirituality Scale" were used for data collection. The findings of the study indicate that the participants' general perception of Hadith and Sunnah is high, whereas their level of internal spirituality is moderate. No statistically significant differences were found in the levels of internal spirituality and Hadith-Sunnah perception based on gender or academic year. Correlation analyses revealed no significant relationship between the total score for Hadith and Sunnah perception and internal spirituality. In conclusion, the positive perceptions of faculty of theology students regarding Hadith and Sunnah are not directly correlated with their internal spirituality. It is recommended that future studies investigate this topic further with diverse student populations and more comprehensive methodologies.Öğe İslami İlimlerde Bir Problem Olarak Hakikat ve Mecazın Cem'i Meselesi ve Hadislerde Tezahürü(Trabzon Üniversitesi, 2025) Demir, Necip SefaBu makale İslami ilimler geleneğinde asırlardır tartışılan ve fıkıh usulü ile belagat disiplinlerinin kesişiminde yer alan "hakikat ve mecazın tek bir lafızda aynı anda cem'i (birleşmesi)" meselesini, hadis metinleri üzerinden sistematik bir yaklaşımla ele almaktadır. Çalışma bir kelimenin veya ifadenin aynı anda hem hakiki (gerçek) hem de mecazi anlamı taşıyıp taşıyamayacağına dair klasik tartışmaları, Nebevi beyanın dilsel ve retorik özellikleri ışığında yeniden değerlendirmektedir. Bu yönüyle makale mevcut literatürdeki Kur'an merkezli çalışmaları tamamlayıcı nitelikte olup hadislerdeki dilsel çok katmanlılığı merkeze alan özgün bir bakış açısı sunmaktadır. Araştırma nitel yöntem esas alınarak yürütülmüştür. İlk olarak hakikat ve mecaz kavramlarının klasik usul ve belagat literatüründeki teorik temelleri ele alınmış; ardından hadislerde bu iki anlamın bir arada bulunduğu örnekler belirlenmiş ve bunlar Tibi (ö. 743/1343), İbn Hacer (ö. 852/1449), Ayni (ö. 855/1451) ve Münavi (ö. 1031/1622) gibi klasik şarihlerin yorumları çerçevesinde analiz edilmiştir. Bu çözümlemeler, hadis dilinin yalnızca literal bir düzlemde değil aynı zamanda anlamın inşa edildiği veciz bir söylem alanında da işlediğini göstermektedir. "El", "kalp", "nur" ve "hicret" gibi kelimelerin hem hakiki hem de mecazi anlamlarda kullanıldığı örnekler Nebevi dilin belagat gücünü ve etkileyiciliğini açıkça göstermektedir. Elde edilen bulgular hakikat ve mecazın aynı lafızda birleşmesinin yalnızca edebi bir tercih değil aynı zamanda mesajın etkisini güçlendiren ve dinleyici üzerinde entelektüel ile duygusal bir yankı uyandıran güçlü bir retorik araç olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tür müşterek kullanımlar hadislerin anlam zenginliğini artırmakta ve onların tebliğ, terbiye ve irşad yönlerine güç kazandırmaktadır. Sonuç olarak makale hadislerin doğru anlaşılmasında dilbilimsel yaklaşımların ötesine geçilmesi gerektiğini; Nebevi beyanın hakikat–mecaz müşterekliği üzerinden yeniden yorumlanmasının anlam inşası sürecine önemli katkılar sunduğunu savunmaktadır. Böylece çalışma hadis dilinin klasik belagat mirasıyla çağdaş dilbilimsel analizleri buluşturan bir yorum modeline zemin hazırlamakta ve Nebevi hitabetin belagat inceliklerini modern idrake uygun biçimde yeniden görünür kılmaktadır.Öğe Nebevi Belagatın Bir Numunesi Olarak İlim Hadisi: Meani, Beyan ve Bedi' Perspektifinden Tahlil(Gümüşhane Üniversitesi, 2026) Demir, Necip SefaBu makale, Peygamber Efendimiz (s.a.s.)'in ilim ve hidayetin insan kalpleri üzerindeki etkisini farklı toprak türlerine yağan yağmur benzetmesiyle açıkladığı bir hadis-i şerifi belagat açısından incelemektedir. Hadis, Meani, beyan ve bedi' ilimlerinin inceliklerini kullanarak derin anlamları estetik bir biçimde sunmaktadır. Yağmurun toprağa hayat vermesi metaforu üzerinden, ilim ve hidayetin insan kalpleri üzerindeki etkisi canlı bir şekilde tasvir edilmekte ve mesajın gücü artırılmaktadır. Makalede, hadisin belagat açısından zenginliğini ve etkileyiciliğini ortaya koymak amacıyla, hadiste kullanılan belagat sanatları detaylı bir şekilde incelenmektedir. Îcaz, İltifat, vasıta ile isnad, tevcih, İtnab ve kasr gibi Meani sanatları; teşbih, istiare, mecaz, kinaye, terdid, irsal-i mesel ve ta'riz gibi beyan sanatları; seci, tekrar, cinas, leff ü neşr, iham, tıbak, tazmin, hüsn-i ta'lil, mübalağa, müzdevic, iştikak, müşakele, akis, tedayi-i emsal, iddia-i mübalağa ile zem ve telmih gibi bedi' sanatları, hadisin anlamını nasıl zenginleştirdiği ve dinleyicinin zihninde kalıcı bir etki bıraktığı gösterilmektedir. Hadis şerhi kitaplarında yapılan açıklamalara göre, bu hadis-i şerif, ilmin insan hayatındaki önemini ve ilim ehlinin sorumluluklarını vurgulamaktadır. Hadiste geçen toprak ve yağmur benzetmeleri, ilmin insan kalpleri üzerindeki etkisini ve insanların ilme karşı gösterdikleri farklı tutumları canlı bir şekilde tasvir etmektedir. Hadis şerhleri, bu benzetmelerin anlamlarını detaylı bir şekilde açıklayarak hadisin mesajının daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmaktadır. Sonuç olarak, bu hadis-i şerif, Nebevi sözün belagat açısından zenginliğini ve etkileyiciliğini sergileyen önemli bir örnektir. Hadis, yalnızca kendi dönemine değil, günümüze de ışık tutmaktadır. İnsanların ilim ve hidayete karşı sergiledikleri farklı tutumlar, zaman içinde benzerlik göstermektedir. Bu Nebevi ifade, ilim ve hidayetin önemini vurgulayarak doğru yolda ilerlemeye rehberlik etmektedir.Öğe The Impact of Rhetoric on The Science of al-Jar? wa-l-Ta'dil(Veysel ÖZDEMİR, 2024) Demir, Necip SefaIt is seen that the sciences of Dirayat al-?adith are very much related to rhetoric. Rivayah al-hadith is the science of principles that enable us to understand the words, actions, taqrir, qualities, and attitudes of the Messenger of Allah (s.a.s.) in different situations, as well as their recitation and narration; while dirayah al-hadith, in its most general definition, is the science of principles that enable us to understand the sened and textual situations. Since it also includes the principles of textual criticism, it is an incomplete and incorrect assessment to think that muhaddithis were only concerned with the senad and neglected the text. Although the relationship between hadith and eloquence has been especially in the correct understanding of hadith texts since ancient times, it is seen that there is also a great deal in the evaluations of the qawis (al-Jar?/al-Ta'dil) that concern the script. In this context, the science of al-Jar? and Ta'dil has been examined from the point of view of rhetoric, and it has been determined that many expressions of tawsiq or al-Jar?, especially those known as the evaluations of the qawis, are actually full of rhetorical subtleties, and that they cannot be understood correctly and in accordance with their purpose without knowledge of rhetoric. This study, which deals with the interaction of the sciences of al-Jar?/al-Ta'dil and rhetoric, is organized under three headings. These are the general relationship between the two sciences, rhetorical arts in al-Ta'dil statements, and rhetorical arts in al-Jar? statements.
